Refleksja estetyczna nad opowiadaniem Ryūnosuke Akutagawy <i>W krainie wodników</i>

  • Przemysław Górecki Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu
Słowa kluczowe: literaturoznawstwo, komparatystyka, Japonia, modernizm, estetyka, antyutopia

Abstrakt

For an abstract in English, scroll down

Przemysław Górecki

Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu

Refleksja estetyczna nad opowiadaniem Ryūnosuke Akutagawy W krainie wodników

Abstrakt: Artykuł jest próbą odczytania modernistycznego opowiadania Ryūnosukego Akutagawy, japońskiego mistrza małej formy, pod kątem estetycznym. Przedmiotem analizy czynię polski przekład utworu W krainie wodników, znanego w Polsce również pod tytułem Kappy, dokonany przez Mikołaja Melanowicza. Historia opowiada o fantasmagorycznej wizycie w kraju antropomorficznych istot oraz o trzeźwych obserwacjach niepokojąco nietypowej krainy czynionych przez głównego bohatera. Ze względu na mnogość rozpoznawalnych kulturowo wątków nawiązujących do historii o Guliwerze, utwór nosi znamiona antyutopii. Moja analiza podejmuje wątki opowiadania istotne z punktu widzenia tej gałęzi filozofii oraz jego symboliczny wymiar z jego zanurzeniem w tradycji japońskiej estetyki. Opierając swoją interpretację na krytycznej rewizji podstawowych założeń szkoły japońskiej estetyki i bliskim odczytaniu dwu płaszczyzn utworu (literalnej i symbolicznej), przyglądam się sposobowi filozoficznego funkcjonowania tekstu. Artykuł koncentruje się zarówno na dosłownie estetycznej płaszczyźnie wyrażania (opisy świata przedstawionego) jak i na estetyce narracji oraz sposobu konstrukcji tekstu.

Słowa kluczowe: literaturoznawstwo; komparatystyka; Japonia; modernizm; estetyka; antyutopia

An Aesthetic Reflection on Kappa by Ryūnosuke Akutagawa

Abstract: The article is an attempt of reading the modernistic short story of Ryūnosuke Akutagawa, a Japanese “father of short story”, in terms of aesthetics. The subject of this analysis is the Polish translation of the work Kappa, also known in Poland under the title In the land of Aquarius, made by Mikołaj Melanowicz. The story shows a phantasmagoric visit to the strange country (peopled by anthropomorphic creatures) and some sober observations of this disturbingly atypical land made by the main character. Due to the multitude of culturally recognizable themes referring to the history of Gulliver, the work bears remarkable signs of anti-utopia. My analysis takes on the themes of the story that are important from the point of view of this branch of philosophy and on its symbolic dimension with its immersion in the tradition of Japanese aesthetics. Basing my interpretation on the critical revision of the basic assumptions of the Japanese aesthetics school and on the close reading of the two surfaces of the work (literal and symbolic), I consider how the text functions in a philosophical way. The article focuses both on the literally aesthetic level of expression (descriptions of the presented world) as well as on the aesthetics of narration and the way of constructing the text.

Keywords: literary studies, comparative studies, Japan, modernism, aesthetics, anti-utopia

Bibliografia

Akutagawa, Ryūnosuke. W krainie wodników. W: Życie szaleńca. Przeł. Mikołaj Melanowicz, Warszawa: Wydawnictwo Akademickie Dialog, 1998.

Bauman, Zygmunt. Socjalizm. Utopia w działaniu. Przeł. Michał Bogdan. Warszawa: Wydawnictwo Krytyki Politycznej, 2010.

Kubiak Ho-Chi, Beata. Estetyka japońska. W: Estetyka i sztuka japońska. Wybrane zagadnienia. Kraków: Universitas, 2009.

Welsch, Wolfgang. Estetyka I anestetyka. Przeł. Małgorzata Łukasiewicz. W: Postmodernizm. Antologia przekładów, red. Ryszard Nycz. Kraków: Wydawnictwo Baran i Suszczyński, 1996.

Opublikowane
2018-06-11
Jak cytować
Górecki, P. (2018). Refleksja estetyczna nad opowiadaniem Ryūnosuke Akutagawy <i>W krainie wodników</i&gt;. Er(r)go, 2(37). Pobrano z https://www.journals.us.edu.pl/index.php/ERRGO/article/view/6429
Dział
varia - kontynuacje - antycypacje