Mobilność kulturowa w badaniach nad przedstawieniami - perspektywy metodologiczne

Ewa Jolanta Bal
https://orcid.org/0000-0002-2434-6108

Abstrakt

Artykuł jest próbą nakreślenia metodologicznych perspektyw jakie rysują się przed badaczami performansów artystycznych w związku z ogłoszonym przez Stephena Greenblatta Manifestem kulturowej mobilności w 2010 roku. Autorka poddaje w nim analizie koncepcję stref kontaktu wprowadzoną do humanistyki przez Mary Luise Pratt, rozwiniętą następnie przez Stephena Greenblatta oraz Donnę J. Haraway, pokazując w jaki sposób pozwala ona przeformułować obowiązujące do tej pory w obrębie performatyki rozumienie pojęcia "przedstawienia" (performansu). Sugeruje, że poprzez strefy kontaktu, rozumiane jako przestrzeń wzajemnego spotkania i redefiniowania się uczestniczących w niej heterogenicznych podmiotów jako badacze kultury zyskujemy możliwość nowego sposobu oglądu zastanej rzeczywistości kulturowej i poznawania jej emergentnych znaczeń. Swoje hipotezy autorka rozwija w oparciu o analizę dwóch przykładów: performansu Exhibit B, Bretta Bailey’a z 2013 roku  oraz  wystawy fotografii Pietera Ugo, Between the Devil and the Deep Blue Sea w Museu Coleção Berardo, Lizbona (05.07.2018 – 07.10.2018).   


Słowa kluczowe

strefy kontaktu; przedstawienie; performans; emergencja

Auslander, Philip, 2007, Liveness. Performance in a Mediatized Culture, Routledge, London- New–York.

Auslander,Philip, 2012, Na żywo czy…?, przeł. M. Borowski, M. Sugiera, „Didaskalia” nr.107, s 18 - 27.

Clifford, James, 1997, Museum as Contact Zones, [w:] Tegoż, Routes: Travel and Translation in the Late Twentieth Century, Harvard University Press, Cambridge, s. 188-219.

Fischer-Lichte, Erika, 2008, Estetyka performatywności, tł. Mateusz Borowski, Małgorzata Sugiera, Księgarnia Akademicka, Kraków.

Greenblatt, Stephen and others, 2010, Cultural Mobility. A Manifesto, Cambridge University Press, Cambridge.

Greenblatt, Stephen, 2011, Mobilność kulturowa. Wprowadzenie i Manifest badań nad mobilnością kulturową, tł. Mateusz Borowski, Małgorzata Sugiera, „Didaskalia” nr. 106, s. 42-46 i 47.

Haraway,Donna J., 2008, Training in the Contact Zones. Power , Play and Inventionin the Sport of Agility, [w:] Donna J. Haraway, When Species Meet, University of Minnesota Press, Minneapolis – London, s. 205 -246.

Herrmann, Max, 1914, Forschungen zur deutschen Theatergeschichte des Mittelalters und der Renaissance, część II, Berlin.

Performatyka. Terytoria, 2017, red. Ewa Bal, Dariusz Kosiński, Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego, Kraków.

Phelan,Peggy, 2003, Unmarked. The Politics of Performance, Routledge, London-New York.

Pratt, Mary Luise, 2008, Art of the Contact Zone, [w:] Ways of Reading, ed. David Bartholomae, Anthony Petrosky, 8th edition, Boeford/St. Martin’s, Boston, s. 497-516.

Savarese, Nicola, 2012, MitOrientu (1), tłum. Ewa Bal, “Didaskalia” n. 112

Savarese, Nicola, 2013, MitOrientu (2), tłum. Ewa Bal, “Didaskalia” n. 113.

Savarese, Nicola, 2006, Teatro e spettacolo tra Oriente e Occidente, Editori Laterza (1992), Roma-Bari.


Opublikowane : 2019-12-16


Bal, E. (2019). Mobilność kulturowa w badaniach nad przedstawieniami - perspektywy metodologiczne. Er(r)go. Teoria - Literatura - Kultura, (39), 11-23. https://doi.org/10.31261/errgo.7722

Ewa Jolanta Bal  ewa.bal@uj.edu.pl
Uniwersytet Jagielloński  Polska
https://orcid.org/0000-0002-2434-6108


CitedBy Crossref
0

CitedBy Scopus
0



Creative Commons License

Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Na tych samych warunkach 4.0 Miedzynarodowe.

"Er(r)go. Teoria - Literatura - Kultura" publikuje teksty wcześniej nieopublikowane na podstawie licencji Uznanie autorstwa-Na tych samych warunkach 4.0 Międzynarodowe (CC BY-SA 4.0).