“Wysadźcie linie słów na ziemi”: topologia wirusowa w kolażach Williama Burroughsa

(Artykuł w języku angielskim)


Abstrakt

Metoda uprawiania literatury (oraz sztuk wizualnych) za pomocą tworzenia kolaży stanowiła dla Williama Burroughsa sposób przeciwstawiania się systemowi kontroli wpisanemu w samą istotę języka. W niniejszym artykule analizie poddana zostaje wizja języka jako pasożytniczej formy życia, którą Burroughs przedstawił w książkach takich jak Wybuchowy bilet lub Nova Express. Metoda kolażu (czyli, używając określenia Burroughsa, “cut-up”) rozpatrywana jest z kolei jako możliwość zburzenia struktur opresji, które replikowane są (bądź replikują się) poprzez ludzkie zachowania zgodne z obowiązującymi normami socjolingwistycznymi. Idea zmagań z pasożytami znaczenia powiązana jest tu natomiast z mitologią w ujęciu Rolanda Barthes’a, który w mitach dopatrywał się pasożytniczych warstw znaczeniowych nakładanych (lub nakładających się) na znaki w celu przechwycenia ich i zaprzężenia do obcej im wcześniej narracji. Podjęta zostaje również próba przebudowania teorii mitu zaproponowanej przez Barthesa w taki sposób, by, zamiast opierać się na diadycznym modelu znaku de Saussure’a, kompatybilna stała się z modelem triadycznym zaczerpniętym z semiotyki Peirce’owskiej. Rezultat tej przebudowy połączony jest następnie z tekstem Jeffreya Elmana o języku jako systemie dynamicznym, co pozwala na znaczne pogłębienie analizy sposobu, w jaki Bu-
rroughs przedstawia w swej twórczości językowego pasożyta.


Słowa kluczowe

William Burroughs; wirus; język; Nova mit; semiotyka

Baldwin, Douglas G. “‘Word Begets Image and Image Is Virus’: Undermining Language and Film in the Works of William S. Burroughs.” College Literature, vol. 27, no. 1 (2000): 63–83. JSTOR, www.jstor.org/stable/25112496?seq=1#page_scan_tab_contents (02.11.2018).

Barthes, Roland. Mythologies. Translated by Annette Lavers. New York: The Noonday Press, 1991. Sound Environments. soundenvironments.files.wordpress.com/2011/11/roland-barthes-mythologies.pdf (16.11.2018).

Buczyńska-Garewicz, Hanna. Semiotyka Peirce’a. Warszawa: Zakład Semiotyki Logicznej Uniwersytetu Warszawskiego, 1994.

Burroughs, William S., and Brion Gysin. The Third Mind. New York: The Viking Press, 1978. Ubuweb. www.ubu.com/historical/burroughs/William_S_Burroughs___Brion_Gysin_-_3rd_Mind.pdf (28.10.2018).

Burroughs, William S. Naked Lunch. New York: Grove Press, 1992. Secret Satire Society, http://www.secret-satire-society.org/wp-content/uploads/2014/01/William-S-Burroughs-naked-lunch.pdf (25.10.2018).

Burroughs, William S. Nova Express, edited and with an introduction by Oliver Harris. New York: Grove Press, 2014.

Burroughs, William S. The Soft Machine, edited and with an introduction by Oliver Harris. London: Penguin Books, 2014.

Burroughs, William S. The Ticket That Exploded, edited and with an introduction by Oliver Harris. New York: Grove Press, 2014.

Debord, Guy. The Society of the Spectacle. Translated by Ken Knabb. Originally published in 1967. Bureau of Public Secrets, www.bopsecrets.org/SI/debord/index.htm (14.11.2018).

Debord, Guy, and Gil J. Wolman. “A User’s Guide to Détournement.” Translated by Ken Knabb. Originally published in Les Lèvres Nues, no. 8 (1956). Bureau of Public Secrets. www.bopsecrets.org/SI/detourn.htm (14.11.2018).

“Détournement as Negation and Prelude.” Translated by Ken Knabb. Internationale Situationniste, no. 3 (1959). Nothingness. library.nothingness.org/articles/SI/en/display/315 (14.11.2018).

Douglas, Mary. Purity and Danger. An Analysis of the Concepts of Pollution and Taboo. London and New York: Routledge, 2001.

Elman, Jeffrey L. “Language as a Dynamical System.” Mind as Motion: Explorations in the Dynamics of Cognition, edited by Robert F. Port and Tim van Gelder, 195–223 Cambridge: MIT Press, 1995, Center for Research in Language, https://crl.ucsd.edu/~elman/Papers/dynamics/dynamics.html (15.11.2019).

Fernández, Eliseo. “Peircean Habits and the Life of Symbols.” From the thirty-fifth meeting of the Semiotic Society of America, October 21–24, 2010, Louisville, Kentucky. Linda Hall Library, http://www.lindahall.org/media/papers/fernandez/Peirce_habits.pdf (20.11.2018).

Harris, Oliver. “Cutting up Politics.” Retaking the Universe. William S. Burroughs in the Age of Globalization, edited by Davis Schneiderman and Philip Walsh, 175–200. London: Pluto Press, 2004.

Harris, Oliver. “Introduction.” Nova Express, ix-lv. New York: Grove Press, 2014.

HyperNormalisation. Directed by Adam Curtis, BBC, 16 Oct. 2016.

Kalaga, Wojciech. The Literary Sign: A Triadic Model. Katowice: Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego, 1986.

Księżyk, Rafał. 23 cięcia dla Williama S. Burroughsa. Gdańsk: Wydawnictwo w Podwórku, 2013.

Lemaire, Gérard-Georges, and Brion Gysin. “23 Stitches Taken by Gérard-Georges Lemaire and 2 Points of Order by Brion Gysin.” In: William S. Burroughs and Brion Gysin, The Third Mind. New York: The Viking Press, 1978. Ubuweb. www.ubu.com/historical/burroughs/William_S_Burroughs___Brion_Gysin_-_3rd_Mind.pdf (26.10.2018).

Napiórkowski, Marcin. Mitologia współczesna. Warszawa: Wydawnictwo Uniwersytetu Warszawskiego, 2013.

Shklovsky, Viktor. “Art, as Device.” Translated by Alexandra Berlina. Poetics Today, vol. 36, no. 3 (2015). Warwick. https://warwick.ac.uk/fac/arts/english/currentstudents/undergraduate/modules/fulllist/first/en122/lecturelist2017-18/art_as_device_2015.pdf (2.11.2018).

Sterne, Jonathan, and Emily Reine. “Command Tones: Digitization and Sounded Time.” First Monday. Special Issue no. 7 (2006). http://journals.uic.edu/ojs/index.php/fm/article/view/1607/1522 (22.11.2018).

Stull, William L. “The Quest and the Question: Cosmology and Myth in the Work of William S. Burroughs, 1953–1960.” Twentieth Century Literature, vol. 24, no. 2 (1978): 225–242. JSTOR, www.jstor.org/stable/441129?seq=1#page_scan_tab_contents (5.11.2018).

Tanner, Tony. “Rub Out the Word.” William S. Burroughs at the Front: Critical Reception, 1959–1989, edited by Jennie Skerl and Robin Lydenberg, 105–113. Carbondale: Southern Illinois University Press, 1991.

Zurbrugg, Nicholas. “Beckett, Proust, and Burroughs and the Perils of ‘Image Warfare.’” William S. Burroughs at the Front: Critical Reception, 1959–1989, edited by Jennie Skerl and Robin Lydenberg, 177–188. Carbondale: Southern Illinois University Press, 1991.


Opublikowane : 2020-12-30


HanuszkiewiczM. (2020). “Wysadźcie linie słów na ziemi”: topologia wirusowa w kolażach Williama Burroughsa. Er(r)go. Teoria - Literatura - Kultura, 2(41), 177-189. https://doi.org/10.31261/errgo.8118

Marcin Hanuszkiewicz  marcin.hanuszkiewicz@gmail.com




Creative Commons License

Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Na tych samych warunkach 4.0 Miedzynarodowe.

"Er(r)go. Teoria - Literatura - Kultura" publikuje teksty wcześniej nieopublikowane na podstawie licencji Uznanie autorstwa-Na tych samych warunkach 4.0 Międzynarodowe (CC BY-SA 4.0).