Dwujęzyczność wczesnodziecięca. Studium przypadku



Abstrakt

Early childhood bilingualism, natural bilingualism, and multilingualism, which occurs more often than ever before, are widely discussed in the secondary literature. Bilingualism entails acquiring a new identity and induces a change in linguistic thinking. This article contributes to the studies concerning the methods and strategies that are undertaken by such families that either raise or aim at raising a bilingual child; moreover, it puts forward a case study of a boy who is 2 years and 9 months old. In the introduction, the essential issues of raising a bilingual child are presented with a special emphasis put on the parents’ attitude towards bilingual education and their conviction of its underlying benefits for the boy. The empirical part of this article focuses on language proficiency and communication competences, and their assessment.


Słowa kluczowe

early bilingualism; natural bilingualism; language transmission; “one person – one language” approach; bilingual education

Anderson, J.A.E., Mak, L., Keyvani Chahi, A., & Bialystok, E. (2018). The language and social background questionnaire: Assessing degree of bilingualism in a diverse population. Behavior Research Methods, 50, 250–263. doi 10.3758/s13428-017-0867-9.

Arabski, J. (1985). O przyswajaniu języka drugiego (obcego). Warszawa: Wydawnictwa Szkolne i Pedagogiczne.

Bialystok, E. (2015). Bilingualism and the development of executive function: The role of attention. Child Development Perspectives, 9(2), 117–121. doi:10.1111/cdep.12116.

Bialystok, E. (2016). Aging and bilingualism. Linguistic Approaches toBilingualism, 6(1), 1–8. doi:10.1075/lab.16004.bia.

Bialystok, E., & Barac, R. (2012). Emerging bilingualism: Dissociating advantages for metalinguistic awareness and executive control. Cognition, 122, 67–73. doi:10.1016/j.cognition.2011.08.003.

Bialystok, E., Craik, F.I.M., Green, D.W., & Gollan, T.H. (2009). Bilingual minds. Psychological Science in the Public Interest, 10, 89–129. doi:10.1177/1529100610387084.

Bialystok, E., Abutalebi, J., Bak, T.H., Burke, D.M., & Kroll, J.F. (2016). Aging in two languages: Implications for public health. Ageing Research Reviews, 27, 56–60. doi:10.1016/j.arr.2016.03.003.

Bertelle, L. (2011). Dwujęzyczność w świetle najnowszych badań naukowych. Lingwistyka stosowana, 4, 241–249.

Billewicz, G., & Zioło, B. (2001). Kwestionariusz badania mowy. Kraków: Impuls.

Błasiak, M. (2011). Dwujęzyczność i ponglish. Zjawiska językowo-kulturowe polskiej emigracji w Wielkiej Brytanii. Kraków: Collegium Columbinum.

Chłopek, Z. ( 2011). Nabywanie języków trzecich i kolejnych oraz wielojęzyczność. Wrocław: Wydaw. Uniwersytetu Wrocławskiego.

Chruszczewski, P.P. (2011). Językoznawstwo antropologiczne. Zadania i metody. Wrocław: Polska Akademia Nauk. Oddział we Wrocławiu.

Cieszyńska, J. (2006). Dwujęzyczność, dwukulturowość przekleństwo czy bogactwo? O poszukiwaniu tożsamości Polaków w Austrii. Kraków: Wydaw. Naukowe Akademii Pedagogicznej.

Czykwin, E., & Misiejuk, D. (1998). Dwujęzyczność i dwukulturowość w perspektywie psychopedagogicznej. Białystok: Trans Humana.

Dubisz, S. (1997). Język polski poza granicami kraju – próba charakterystyki kontrastowej. W: S. Dubisz (red.), Język polski poza granicami kraju (s. 324–376). Opole: Uniwersytet Opolski. Instytut Filologii Polskiej.

Eisenberg, A., Murkoff, H.E., & Hathaway, S.E. (2005). Drugi i trzeci rok życia dziecka (I. Budziszewska i wsp., tłum.). Poznań: Rebis.

Grosjean, F. (2007 [1997]). Mieszanie, przetwarzanie językowe – problemy, wyniki i modele. W: I. Kurcz (red.), Psychologiczne aspekty dwujęzyczności (s. 311–339). Gdańsk: Gdańskie Wydaw. Psychologiczne.

Guillermo-Sajdak, M. (2014). Modele stawania się i bycia dwujęzycznym przedstawicieli Polonii argentyńskiej. LingVaria IX, 1(17), 125–147.

Kainacher, K. (2007). Dziecko w środowisku dwujęzycznym i jego komunikacja międzykulturowa. Kraków: Collegium Columbinum. http://www.logopedia.pl/metody-terapii (data dostępu: 18.05.2019).

Kielin, J. (2002). Profil osiągnięć ucznia. Przewodnik dla nauczycieli i terapeutów z placówek specjalnych. Gdańsk: Gdańskie Wydaw. Psychologiczne.

Kiermasz, Z. (2015). Dwujęzyczność i wielojęzyczność – problemy terminologiczne w badaniach nad wieloma językami. KSJ, 3(4), 457–458.

Kowalcze, K. (2009). Bilingwizm w sytuacji komunikacyjnej wyrażania emocji. Studium przypadków dwujęzyczności polsko-włoskiej. W: W.T. Miodunka (red.), Nowa generacja w glottodydaktyce polonistycznej (s. 49–84). Kraków: Towarzystwo Autorów i Wydawców Prac Naukowych Universitas.

Kurcz, I. (2007). Psychologiczne aspekty dwujęzyczności. Gdańsk: Gdańskie Wydaw. Psychologiczne.

Ligara, B. (2014). Bilingwizm w tekście zapisany. Część I. Status lingwistyczny. Paradygmaty badawcze. LingVaria IX, 1(17), 149–167.

Lipińska, E. (2003). Język ojczysty, język obcy, język drugi. Wstęp do badań dwujęzyczności. Kraków: Wydaw. Uniwersytetu Jagiellońskiego.

Miodunka, W.T. (2010). Dwujęzyczność, walencja kulturowa i tożsamość (e)migracji polskiej w świecie. Biuletyn Polskiego Towarzystwa Językoznawczego, LXVI, 51–71.

Miodunka, W.T. (2014). Dwujęzyczność polsko-obca w Polsce i poza jej granicami. Rozwój i perspektywy badań. LingVaria IX, 1(17), 199–226.

Nott-Bower, A. (2015). Diagnoza oraz terapia zaburzeń mowy i języka u osób dwujęzycznych, Forum Logopedyczne, 23, 34–40.

Porayski-Pomsta, J. (2015). O rozwoju mowy dziecka. Dwa studia. Warszawa: Elipsa.

Przybyla, O. (2015). Postępowanie logopedyczne w przypadku noworodków i niemowląt. W: S. Grabias, J. Panasiuk, & T. Woźniak (red.), Logopedia. Standardy postępowania logopedycznego (s. 555–599). Lublin: Wydaw. Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej.

Szłapa, K., Tomasik, I., & Wrzesiński, S. (2014). Kwestionariusz diagnostyczny zaburzeń mowy ze szczególnym uwzględnieniem afazji i dysartrii dla młodzieży i dorosłych. Materiały do badania. Gdańsk: Harmonia Universalis.

Wróblewska-Pawlak, K. (2004). Język – tożsamość – imigracja. O strategiach adaptacyjnych Polaków zamieszkałych we Francji w latach osiemdziesiątych XX wieku. Warszawa: Instytut Romanistyki UW.

Wróblewska-Pawlak, K. (2013). Naturalna dwujęzyczność, czyli o dwujęzycznym wychowaniu dzieci. Języki Obce w Szkole, 1, 89–97.

Wróblewska-Pawlak, K. (2014). O naturalnej dwujęzyczności i przekazywaniu języka dzieciom w sytuacji imigracji. LingVaria IX, 1(17), 239–250.

Pobierz

Opublikowane : 2019-12-22


Mikłasz-Sendecka, B., & Przybyla, O. (2019). Dwujęzyczność wczesnodziecięca. Studium przypadku. Logopedia Silesiana, (8), 461-486. Pobrano z https://www.journals.us.edu.pl/index.php/LOGOPEDIASILESIANA/article/view/8280

Bożena Mikłasz-Sendecka 
Centrum Medyczne BetaMed S.A.  Polska
https://orcid.org/0000-0001-8758-3234
Olga Przybyla  logopediasilesiana@us.edu.pl
Wydział Humanistyczny, Instytut Językoznawstwa, Uniwersytet Śląski w Katowicach  Polska