Les formules de remerciement en français et en polonais utilisées dans la communication en ligne (approche pragmatique)

Kamila Łobko
https://orcid.org/0000-0003-0330-7625

Abstrakt

Thanking, belonging to expressive speech acts, according to the classification by Searle (1969), can be regarded as worth exploring due to the fact that gratitude, as a component of value systems, is as the fundamental emotion underlying social relations, and thus reflected in the language, especially fixed expressions, crucial for linguistic politeness. The aim of the present research is to compare explicit and implicit formulas (as referred to by Kerbrat-Orecchioni 2001) of the act of thanking in French and Polish. The examined material is composed of exemplary utterances retrieved from blogs, social networking sites, and internet fora. The methodology used includes studies on speech act theory (Austin 1962), typology of speech acts (Searle 1969), as well as research papers on language politeness by Kerbrat-Orecchioni (1996, 2001) and gratitude (SieradzkaBaziur 2017). Moreover, the author refers to comparative studies on politeness acts conducted up to now (Romero 2000, Rădulescu and Scurtu 2003, Perez 2005, Grossmann and Krzyżanowska 2018, Meng 2012). The author classifies collected explicit and implicit utterances, juxtaposing French and Polish examples and providing an analysis based on pragmatic parameters. As a result, the author creates a corpus of utterances used for expressing gratitude along with a study on diverse thanking formulas in both languages.


A n s c o m b r e J.-C., 1979 : « Délocutivité benvenistienne, délocutivité généralisée et performativité ». Langue Française 42, 69—84.

A u s t i n J.L., 1962 : How To Do Things With Words? Oxford, Oxford University Press.

B l a n c o X., 2013 : « Les pragmatèmes : définition, typologie et traitement lexicographique ». Verbum 4, 17—25.

B o g a c k i K., 2012 : « Phrasèmes et pragmatèmes : problèmes de délimitation et de description ». In : A. K a c p r z a k, M. G a j o s, éds. : Pluralité des cultures : chances ou menaces ?. Łask, Oficyna Wydawnicza LEKSEM, 57—64.

B o g a c k i K., L e w i c k a H., 1983 : Dictionnaire sémantique et syntaxique des verbes français. Warszawa, PWN.

B o r y ś W., 2005 : Słownik etymologiczny języka polskiego. Kraków, Wydawnictwo Literackie.

B r o w n P., L e v i n s o n S.C., 1987 : Politeness: Some universals in language usage. Cambridge, Cambridge University Press.

C y l u k A., 2012 : „Akty podziękowań i ich repliki w mówionej polszczyźnie — studium oparte na korpusie”. Linguodidactica 16, 15—30.

C z a r n e c k i T., 2008 : „O etymologii wyrazów dzięki / dziękować”. Studia Germanica Gedanensis 17, 47—56.

D a u z a t A., D u b o i s J., M i t t e r a n d H., 2014 : Dictionnaire étymologique. Paris, Éditions Larousse.

D ł u g o s z - K u r c z a b o w a K., 2008 : Słownik etymologiczny języka polskiego. Warszawa, Wydawnictwo Naukowe PWN.

D r a b i k B., 2011 : Językowe rytuały tworzenia więzi interpersonalnej. Kraków, Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego.

G o f f m a n E., 1967 : Interaction ritual: essays on face-to-face interaction. Oxford, Aldine.

G r o s s m a n n F., K r z y ż a n o w s k a A., 2018 : « Comment s’excuser en français et en polonais : étude pragma-sémantique ». Neophilologica 30, 88—107.

K e r b r a t - O r e c c h i o n i C., 1997 : « Le traitement des actes de langage en analyse des conversations : l’exemple du remerciement ». In : E. We i g a n d, éd. : Dialogue Analysis: Units, relations and strategies beyond the sentence. Contributions in honour of Sorin Stati’s 65th birthday. Tübingen, Niemeyer, 129—143.

K e r b r a t - O r e c c h i o n i C., 2001 : Les actes de langage dans le discours : théorie et fonctionnement. Paris, Nathan.

Ł a z i ń s k i M., 2006 : O panach i paniach. Polskie rzeczowniki tytularne i ich asymetria rodzajowo-płciowa. Warszawa, Wydawnictwo Naukowe PWN.

M a r c j a n i k M., 2006 : „ABC grzeczności językowej”. In: M. B a ń k o, red.: Polszczyzna na co dzień. Warszawa, PWN, 231—310.

M e n g X., 2012 : « Malentendus interculturels et enseignement de la politesse verbale concernant les formules de remerciement ». Synergies Chine 1, 181—191.

M e s s i l i Z., B e n A z i z a H., 2004 : « Langage et exclusion. La langue des cités en France ». Cahiers de la Méditerranée 69. En ligne : http://cdlm.revues.org/729 (consulté le 12 janvier 2020).

O ż ó g K., 2005 : „Współczesny model polskiej grzeczności językowej”. In: A. D ą b r o w s k a, A. N o w a k o w s k a, red.: Język a kultura. T. 17: Życzliwość i agresja w języku i kulturze, 915.

P é r e z F.J.D., 2004—2005 : “The speech act of thanking in English. Differences between native and non-native speakers’ behaviour”. ES 25, 91—102.

P u y o B., 2016 : « Sur l’emploi illocutoire de merci — Dire merci sert-il à remercier ? ». Études de Langue et Littérature Françaises 108, 3—20.

R ă d u l e s c u A., S c u r t u G., 2003 : « Expression de la relation interpersonnelle de politesse : Divergences de structuration et d’emploi en français et en roumain ». L’Information Grammaticale 99, 11—12.

R o m e r o C., 2000 : « Sur quelques actes de langage polis en français et en espagnol ». Les Langues Modernes, Association des professeurs de langues vivantes (APLV) 94, 34—40.

S e a r l e J.R., 1969 : Speech Acts: An Essay in the Philosophy of Language. Cambridge, Cambridge University Press.

S i e r a d z k a - B a z i u r B., 2017 : „Pojęcie WDZIĘCZNOŚĆ — semantyka wyrazów i wyrażeń służących do jego werbalizacji”. En ligne : https://www.researchgate.net/publication/321804821_Pojecie_WDZIECZNOSC-semantyka_wyrazow_i_wyrazen_sluzacych_do_jego_werbalizacji (consulté le 25 janvier 2020).

S i k o r a K., 2016 : „Kilka uwag na temat wulgaryzacji i brutalizacji polszczyzny”. In: Kultura komunikacji językowej. T. 4: Kultura komunikacji w językach słowiańskich — co nas łączy, co różni, co dziwi, 105—115.

W i e r z b i c k a A., 1983 : „Genry mowy”. In: T. D o b r z y ń s k a, E. J a n u s, red.: Tekst i zdanie. Zbiór studiów. Wrocław, Warszawa, Ossolineum, 125—137.

Sitographie

http://beata-mojepodroze.blogspot.com

http://przepisyzpodrozy.pl

http://www.larousse.fr

http://www.nkjp.pl

https://chouetteworld.com

https://kidsandgo.pl

https://lesvoyagesdetao.fr

https://oiseaurose.com

https://www.cnrtl.fr/etymologie

https://www.facebook.com

https://www.facebook.com/zewpodrozy

https://www.globtroter.pl/forum

https://www.novo-monde.com

https://www.novo-monde.com

https://www.projet-orfeo.fr

https://www.viree-malin.fr


Opublikowane : 2020-12-23


ŁobkoK. (2020). Les formules de remerciement en français et en polonais utilisées dans la communication en ligne (approche pragmatique). Neophilologica, 32, 157-172. https://doi.org/10.31261/NEO.2020.32.09

Kamila Łobko 
Uniwersytet Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie  Polska
https://orcid.org/0000-0003-0330-7625