Intensywność treści w paratekstach prozy Pavla Rankova



Abstrakt

The Intensity in Paratexts of Pavol Rankov’s Prose

The article concerns the issue of intensification in Polish and Slovakreviews of Pavo l Rankov’s prose. The review, as a form accompanying the main text, is treated as paratext. The linguistic category of intensification can be expressed in the text by the variety of linguistic means: derivational, morphological, lexical, and stylistic. These structures, with the collateral “intensifiers”, were cited and analysed in this study.

The main role of intensification is to attract the language users’ attention to the part of a phrase. It can be obtained by a variety of linguistic means. There should be a distinction between exponents of intensity (in context) and the function of intensifiers (in narrow view). That is why there is an important methodological new proposal to isolate intensifiers as the other part of speech in the contemporary Polish. Intensifier is a modifier, which converts the meaning of another lexical unit by giving it more power, force, in contrast to the (wider) exponent of intensity, which can be a derivational, morphological, lexical, phraseological or syntactic and stylistic phenomenon. In the Slovak linguistics, the intensification of properties (for adjectives) is next to deminutiveness, one of the clearest and most diversified, according to expressiveness, onomasiological categories.

Keywords: intensity, review, intensifiers, adverbs, modifiers, gradation, Slovak language


Literatura podmiotu

Rankov P., 2008: Stalo sa prvého septembra (alebo inokedy). Bratislava, Kalligram.

Rankov P., 2011: Matky. Bratislava, Host.

Rankov P., 2013: Zdarzyło się pierwszego września (albo kiedy indziej). T. Grabiński, tłum. Wrocław, Książkowe Klimaty.

Rankov P., 2015: Matki. T. Grabiński, tłum. Wrocław, Książkowe Klimaty.

Literatura przedmiotu

Bałabaniak D., 2013: Polskie intensyfikatory leksykalne na tle wyrażeń gradacyjnych. Opole, Wydawnictwo Uniwersytetu Opolskiego.

Bałabaniak D., Mitrenga B., 2015: Polskie intensyfikatory w ujęciu historycznym. Katowice, Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego.

Bortnowski S., 2007: Warsztaty dziennikarskie.Warszawa, Stentor.

Buczek M., 2014: Słowacki klimat Europy Środkowej w Polsce. „Przekłady Literatur Słowiańskich”, t. 6, cz. 2, s. 155—166.

Danielewiczowa M., 2012: W głąb specjalizacji znaczeń. Przysłówkowe metapredykaty atestacyjne. Warszawa, Bel Studio.

Górska E., 2015: Intensyfikacja treści we współczesnym arabskim języku literackim. Kraków, Księgarnia Akademicka.

Grzegorczykowa R., 1975: Funkcje semantyczne i składniowe polskich przysłówków. Wrocław—Warszawa—Kraków—Gdańsk, Ossolineum.

Grzegorczykowa R., Laskowski R., Wróbel H., red., 1998: Gramatyka współczesnego języka polskiego. Morfologia. Warszawa, PWN.

Hansmanová J., 2010: Intenzifikácia. W: J. Dolník, red.: Morfologické aspekty súčasnej slovenčiy. Bratislava, Veda, s. 408—416.

Kisiel A., [online]: Czy istnieją przysłówki o postaci głównie i szczególnie? Dostępne w Internecie: https://www.academia.edu/5267508/A._Kisiel_czy_istniej%C4%85_przys%C5%82%C3%B3wki_o_postaci_glownie_i_szczegolnie [dostęp: 12.01.2017].

Krauz M., 2004: Recenzja — gatunek naukowy, krytycznoliteracki czy publicystyczny? W: M. Ruszkowski, red.: Wielojęzyczność w perspektywie stylistyki i poetyki. Kielce, Wydawnictwo Akademii Świętokrzyskiej, s. 135—151.

Loewe I., 2007: Gatunki paratekstowe w komunikacji medialnej. Katowice, Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego.

Ološtiak M., 2015: Slovotvorná motivácia a expresívna motivácia. W: M. Ološtiak, red.: Kvalitatívne a kvantitatívne aspekty tvorenia slov v slovenčine. Prešov, Prešovská univerzita, s. 778—790.

Pytel-Pandey D., 2011: Dyrektywne akty mowy — klasyfikacja ze względu na siłę oddziaływania do ich realizacji. „Slavica Wratislavensia”, 154.

Searle J.R., 1999: Umysł, język, społeczeństwo. Warszawa, WAB.

Sivčová S., 2015: Poznámky k súčasnej kritike. W: M. Ološtiak, red.: 10. Študentská vedecká a umelecká konferencia. Prešov, Prešovská univerzita, s. 364—368.

Straś E., 2008: Kategoria intensywności we frazeologii języka polskiego i rosyjskiego. Katowice, Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego.

Šikra J., 1991: Sémantiká slovenských prísloviek. Bratislava.

Šimková M., [w druku]: Častice v slovenčine a v češtnie. Systémová a korpusovolingvistická analýza. [Praca doktorska].

Turanskij I.I., 1990: Semantičeskaja kategoria intensivnosti v anglijskom jazyke. Moskwa, Vysšaja škola.

Wajszczuk J., 2005: O metatekście. Warszawa, Katedra Lingwistyki Formalnej Uniwersytetu Warszawskiego.

Węgiel M., 1995: Jakie są ograniczenia w łączliwości składniowej przysłówków (na przykładzie łączliwości leksemu bardzo)? „Studia Gramatyczne”, t. 11, s. 107—112.

Wolny-Zmorzyński K., Kaliszewski A., Furman W., 2006: Gatunki dziennikarskie. Teoria, praktyka, język. Warszawa, Wydawnictwa Akademickie i Profesjonalne.

Pobierz


SojdaS. (1). Intensywność treści w paratekstach prozy Pavla Rankova. Przekłady Literatur Słowiańskich, 8(1). Pobrano z https://www.journals.us.edu.pl/index.php/PLS/article/view/6819

Sylwia Sojda  sylwia.sojda@us.edu.pl



Złożenie tekstu do Redakcji „Przekładów Literatur Słowiańskich” jest równoznaczne z wyrażeniem zgody na udostępnianie tegoż tekstu wraz z metadanymi na warunkach licencji  Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License. 

Submitting his or her contributions to “Translations of Slavic Literatures” („Przekłady Literatur Słowiańskich”), the Author consents to licensing his or her work under  Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.