Egzystencjalny wymiar codzienności w twórczości Josifa Brodskiego (esej Полторы комнаты)


Abstrakt

Jak wiadomo, esej Josifa Brodskiego Полторы комнаты jest przykładem prozy poetyckiej, w której poprzez gęstą sieć filozoficznych rozważań przeświecają autobiograficzne wspomnienia twórcy Рождественского романса. Toteż w niniejszym artykule staramy się z okruchów poetyckiej pamięci złożyć całościowy obraz leningradzkiej codzienności postrzeganej przez poetyckie „ja” z emigracyjnego dystansu, w tym także związanej z daną epoką historyczną, w oczywisty sposób zmetaforyzowanej i powiązanej w swej istocie z egzystencjalnym credo artysty. Ze względu na wielość oraz złożoność tematów i wątków obecnych w twórczości leningradzkiego poety w danym tekście koncentrujemy się jedynie na trzech współrzędnych, naszym zdaniem, wytyczających drogę ku rozumieniu codzienności w jego wydaniu jako niegdysiejszego dziecka żydowskich rodziców, poety i emigranta, tj. Rodzinie, Domu i Mieście. Jak staramy się udowodnić, tytułowy esej Brodskiego jest zobowiązaniem wobec rodziców i tegoż miejsca. Przy tym emigracyjny dystans wyostrza kontury wspomnień, dzięki czemu żywsze stają się w pamięci poety uczucia i miejsca niegdyś powszednie i niezauważalne.


Słowa kluczowe

Codzienność, autobiografia, filozofia, rodzina, dom

Pobierz

Opublikowane : 2020-03-05


Tarkowska, J. (2020). Egzystencjalny wymiar codzienności w twórczości Josifa Brodskiego (esej Полторы комнаты). Przegląd Rusycystyczny, 170(2). https://doi.org/10.31261/pr.7774

Joanna Tarkowska  joanna_tarkowska@o2.pl
Uniwersytet Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie  Polska
http://orcid.org/0000-0002-7035-9997

Dr hab., profesor Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie. Zainteresowania naukowe dotyczą głównie rosyjskiej literatury współczesnej i najnowszej, zakres badań odnosi się do problematyki historycznoliterackiej oraz kulturowej dzieł tworzonych w Rosji po roku 1945.  Zasadniczą część dorobku naukowego stanowią prace poświęcone poetyce i estetyce rosyjskiej poezji łagrowej (Vadima Delaunay, Iriny Ratuszyńskiej, Natalii Gorbaniewskiej i in.), wizerunkowi Rosji w poezji i eseistyce Josifa Brodskiego, koncepcji utopii i antyutopii w prozie Ludmiły Pietruszewskiej, tożsamości kobiety w twórczości Ludmiły Ulickiej.

ORCID 0000-0002-7035-9997.

Kontakt:joanna_tarkowska@o2.pl