Dramatopisarki w natarciu — feministyczny charakter najnowszej dramaturgii rosyjskojęzycznej


Abstrakt

This article enumerates the most salient features of works by the youngest contemporary Russian-speaking playwrights of Eastern Europe, including Irina Vaskovska, Asya Voloshyna, Natalya Blok, Olga Shilyayeva and Darya Slyusarenko. Conducted from a feminist perspective, the study discusses various ways in which the plays contradict a male-centric vision of the world. Their authors undertake the (re-)definition of the concept of femininity by proposing new perspectives on seemingly well-known topics such as motherhood, family relationships, sexuality, and corporeality. The protagonists of the plays presented in the text oppose the social and moral norms that limit them, make attempts to go beyond those cliches, and fight for the opportunity to be themselves.


Słowa kluczowe

the latest Russian-speaking dramaturgy; feminism; femininity; involved drama

Antologia współczesnego dramatu rosyjskiego. Vol. 7: Szkoła uralska. Ed. Moskwin, Andriej. Warszawa: SOWA, 2017.

Bardwick, Judith M., Douvan, Elizabeth. “Ambiwalencja: socjalizowanie kobiet.” Nikt nie rodzi się kobietą. Ed. and transl. Hołówka, Teresa. 165–186. Warszawa: Czytelnik, 1982.

Bednarek, Joanna. Linie kobiecości. Jak różnica płciowa przekształciła literaturę i filozofię. Warszawa: Narodowe Centrum Kultury–Fundacja na rzecz Myślenia im. Barbary Skargi, 2015.

Blok, Natal’ya. Menya volnuyet vsya kh**nya. https://lubimovka.ru/lyubimovkagod/382-short-list–2017. Accessed 24 Aug. 2020 [Блок, Наталья. Меня волнует вся х**ня. https://lubimovka.ru/lyubimovka-god/382-short-list–2017. Дата обращения: 24 августа 2020].

Bronnikova, Yekaterina. Glina. https://lubimovka.ru/lyubimovka-god/622-shortlist–2019. Accessed 24 Aug. 2020 [Бронникова, Екатерина. Глина. https://lubimovka.ru/lyubimovka-god/622-short-list–2019. Дата обращения: 24 августа 2020].

“Feminizm jest polityczny. Z Toril Moi rozmawia Małgorzata Walicka-Hueckel.” Teksty Drugie, no. 4–5–6, 1993: 97–114.

Frolova, Nadezhda. “V ogromnom kolichestve p’yes — voyna.” https://lubimovka.ru/blog/396-v-ogromnom-kolichestve-pes-vojna. Accessed 24 Aug. 2020 [Фролова, Надежда. “В огромном количестве пьес — война.” https://lubimovka.ru/blog/396-v-ogromnom-kolichestve-pes-vojna. Дата обращения: 24 августа 2020].

Gajewska, Agnieszka. Hasło: feminizm. Poznań: Wydawnictwo Poznańskie, 2008.

Gawlina, Zofia. “Macierzyństwo jako wartość w kontekście przemian społecznych.” Roczniki Socjologii Rodziny, vol. 15, 2003: 33–45.

Isayeva, Yelena. “Pervyy muzhchina.” Novyy mir, no. 11, 2003, https://magazines.gorky.media/novyi_mi/2003/11/pervyj-muzhchina.html. Accessed 24 Aug. 2020 [Исаева, Елена. “Первый мужчина.” Новый мир, № 11, 2003, https://magazines.gorky.media/novyi_mi/2003/11/pervyj-muzhchina.html. Дата обращения: 24 августа 2020].

Israilova, Marina, Dunayeva, Aleksandra. “Chetyre versii feministskogo iskusstva iz Peterburga.” Teatr, no. 38, 2019, http://oteatre.info/chetyre-versiifeministskogo-iskusstva-iz-peterburga/. Accessed 24 Aug. 2020 [Исраилова, Марина, Дунаева, Александра. “Четыре версии феминистского искусства из Петербурга.” Театр, № 38, 2019, http://oteatre.info/chetyreversii-feministskogo-iskusstva-iz-peterburga/. Дата обращения: 24 августа 2020].

Karpova, Tat’yana N. “Gendernyy faktor v dramaturgicheskom tekste.” Vestnik VGU. Seriya: Filologiya. Zhurnalistika, no. 3, 2016: 46–48 [Карпова, Татьяна Н. “Гендерный фактор в драматургическом тексте.” Вестник ВГУ. Серия: Филология. Журналистика, № 3, 2016: 46–48].

Karpova, Tat’yana N. “K voprosu o dinamike tvorcheskoy aktivnosti zhenshchindramaturgov: prichiny i faktory.” Istoricheskiye, filosofskiye, politicheskiye i yuridicheskiye nauki, kul’turologiya i iskusstvovedeniye. Voprosy teorii i praktiki, no. 5 (43), 2014: 97–101 [Карпова, Татьяна Н. “К вопросу о динамике творческой активности женщин-драматургов: причины и факторы.” Исторические, философские, политические и юридические науки, культурология и искусствоведение. Вопросы теории и практики, № 5 (43), 2014: 97–101].

Karpova, Tat’yana N. “Zhenskaya dramaturgiya perioda zastoya v aspekte gendernogo dialoga.” Istoricheskiye, filosofskiye, politicheskiye i yuridicheskiye nauki, kul’turologiya i iskusstvovedeniye. Voprosy teorii i praktiki, no. 5 (67), 2016: 99–103 [Карпова, Татьяна Н. “Женская драматургия периода застоя в аспекте гендерного диалога.” Исторические, философские, политические и юридические науки, культурология и искусствоведение. Вопросы теории и практики, № 5 (67), 2016: 99–103].

Kocherina, Svetlana V., Mekayeva, Yuliya Y. Sovremennaya dramaturgiya: sostoyaniye, tendentsii, perspektivy. Sotsiologicheskoye issledovaniye. Moskva: Akademika, 2008 [Кочерина, Светлана В., Мекаева, Юлия Ю. Современная драматургия: состояние, тенденции, перспективы. Социологическое исследование. Москва: Академика, 2008].

Mamadnazarbekova, Kamila. “Novyy feminizm po-frantsuzski: za vashu i nashu svobodu.” Teatr no. 38, 2019, http://oteatre.info/novyj-feminizm-po-frantsuzski/. Accessed 24 Aug. 2020 [Мамадназарбекова, Камила. “Новый феминизм по-французски: за вашу и нашу свободу.” Театр, № 38, 2019, http://oteatre.info/novyj-feminizm-po-frantsuzski/. Дата обращения: 24 августа 2020].

Markowski, Michał Paweł. “Feminizm.” Teorie literatury XX wieku. Ed. Burzyńska, Anna, Markowski, Michał Paweł. 391–402. Kraków: Znak, 2006.

Matviyenko, Kristina. “‘Novaya drama’: pobeda bez triumfa.” Iskusstvo kino, no. 3, 2014, http://kinoart.ru/archive/2014/03/novaya-drama-pobeda-bez-triumfa. Accessed 24 Aug. 2020 [Матвиенко, Кристина. “‘Новая драма’: победа без триумфа.” Искусство кино, № 3, 2014, http://kinoart.ru/archive/2014/03/novaya-drama-pobeda-bez-triumfa. Дата обращения: 24 августа 2020].

Mazurek, Halina. Róża i Płaszcz. Teatr Mariny Cwietajewej. Katowice: WW Oficyna Wydawnicza, 2009.

Mikhaylova, Mariya V. “‘Baby s p’yesami…’ v epokhu modern (predisloviye).” Zhenskaya dramaturgiya Serebryanogo veka. Ed. Mikhaylova, Mariya V. 5–64. Sankt-Peterburg: Giperion, 2009 [Михайлова, Мария В. “‘Бабы с пьесами…’ в эпоху modern (предисловие).” Женская драматургия Серебряного века. Сост. Михайлова, Мария В. 5–64. Санкт-Петербург: Гиперион, 2009].

Piłat, Walenty. “Współczesna ‘kobieca’ dramaturgia radziecka.” Język Rosyjski, no. 5, 1989: 259–264.

Rich, Adrienne. Zrodzone z kobiety. Macierzyństwo jako doświadczenie i instytucja. Transl. Mizielińska, Joanna. Warszawa: Wydawnictwo Sic!, 2000.

Rowieńska, Tatiana. “Historia prozy kobiecej w epoce transformacji, czyli ‘oczy szeroko zamknięte’ rosyjskiego feminizmu.” Transl. Kuźmina, Irina. Literatury słowiańskie po roku 1989. Nowe zjawiska, tendencje, perspektywy. Vol. 2: Feminizm. Ed. Kraskowska, Ewa. 84–94. Warszawa: Kolor Plus, 2005.

Rudnev, Pavel. Drama pamyati. Ocherki istorii rossiyskoy dramaturgii. 1950–2010-ye. Moskva: Novoye literaturnoye obozreniye, 2018 [Руднев, Павел. Драма памяти. Очерки истории российской драматургии. 1950–2010-е. Москва: Новое литературное обозрение, 2018].

Shilyayeva, Ol’ga. 28 dney. https://lubimovka.ru/istoriya/42–2018/516-shortlist–2018. Accessed 24 August 2020 [Шиляева, Ольга. 28 дней. https://lubimovka.ru/istoriya/42–2018/516-short-list–2018. Дата обращения: 24 августа 2020].

Slyusarenko, Dar’ya. Sem’yu vosem’. https://lubimovka.ru/lyubimovka-god/622-short-list–2019. Accessed 24 Aug. 2020 [Слюсаренко, Дарья. Семью восемь. https://lubimovka.ru/lyubimovka-god/622-short-list–2019. Дата обращения: 24 августа 2020].

Sverdlova, Katya. Chayldfri. https://remarka-drama.ru/texts/plays_br2019/. Accessed 24 Aug. 2020 [Свердлова, Катя. Чайлдфри. https://remarka-drama.ru/texts/plays_br2019/. Дата обращения: 24 августа 2020].

Tyczko, Krzysztof. “Wolność i tragizm w twórczości Asi Wołoszyny.” Maski wolności w dramacie i teatrze XX i XXI wieku. Ed. Mięsowska, Lidia, Charko-Klekot, Paulina, Tyka, Anna. 295–313. Katowice: “Śląsk,” 2019.

Vasilevich, Anastasiya. “Zhenshchiny v sovremennoy dramaturgii.” https://womenplatform.net/inspiration-and-development/zhenshhiny-v-sovremennojdramaturgii/. Accessed 24 Aug. 2020 [Василевич, Анастасия. “Женщины в современной драматургии.” https://womenplatform.net/inspiration-anddevelopment/zhenshhiny-v-sovremennoj-dramaturgii/. Дата обращения: 24 августа 2020].

Waśkowska, Irina. “Wizyta.” Transl. Piotrowska, Agnieszka Lubomira. Dialog, no. 3, 2018: 160–185.

Wołoszyna, Asia. Mama. Transl. Tyczko, Krzysztof. Dialog, no. 3, 2018: 160–185.

Wójcik, Anna. “Geopolityka namiętności. Rozmowa z Jacquesem [!] Rancièrem.” https://publica.pl/tekst/geopolityka-namietnosci-rozmowa-z-jacquesemrancierem–51329.html. Accessed 24 Aug. 2020.

Zaytseva, Natal’ya. “Rossiyskaya dramaturgiya: nastroyka optiki.” Teatr, no. 38, 2019, http://oteatre.info/nastrojka-optiki-o-feministskom-povorote-v-rossijskoj-dramaturgii/. Accessed 24 Aug. 2020 [Зайцева, Наталья. “Российская драматургия: настройка оптики.” Театр, № 38, 2019, http://oteatre.info/nastrojka-optiki-o-feministskom-povorote-v-rossijskoj-dramaturgii/. Дата обращения: 24 августа 2020].

“‘Zhenskiy mir stal pristal’nym ob’’yektom issledovaniya’. Uchastnitsy ‘Lyubimovki’ o gendere i tom, pochemu zhenshchin v dramaturgii stanovitsya vse bolshe.” https://www.kommersant.ru/doc/4080460. Accessed 24 Aug. 2020 [“‘Женский мир стал пристальным объектом исследования’. Участницы ‘Любимовки’ о гендере и том, почему женщин в драматургии становится все больше.” https://www.kommersant.ru/doc/4080460. Дата обращения: 24 августа 2020].

Pobierz

Opublikowane : 2020-12-29


Charko-KlekotP. (2020). Dramatopisarki w natarciu — feministyczny charakter najnowszej dramaturgii rosyjskojęzycznej. Rusycystyczne Studia Literaturoznawcze, 30, 128-147. https://doi.org/10.31261/RSL.2020.30.08

Paulina Charko-Klekot 
Uniwersytet Śląski w Katowicach  Polska
https://orcid.org/0000-0002-1265-6934




Creative Commons License

Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Na tych samych warunkach 4.0 Miedzynarodowe.

Redakcja przyjmuje teksty oryginalne, wcześniej niepublikowane i nienaruszające niczyich praw intelektualnych oraz autorskich.
Wszelkie konsekwencje prawne wynikające z nieuczciwości naukowej ponoszą autorzy artykułów. Redakcja czasopisma dokłada wszelkich starań, aby wykryć przypadki nieuczciwych praktyk (np. plagiat, wielokrotna publikacja, fałszowanie danych, ghostwriting, guest autorship).

Załączniki:
1. Oświadczenie autorskie
2. Oświadczenie_materiał ilustracyjny