Obiekty obiektywnie ofiarowane w Biernym wampirze Gherasima Luki jako przedmioty niedostępne i ambiwalentne

Jakub Kornhauser
https://orcid.org/0000-0002-8904-9788

Abstrakt

Artykuł poświęcony jest analizie pojęcia obiektu obiektywnie ofiarowanego (OOO), które stanowi ważne zagadnienie w twórczości Gherasima Luki. W pomyślanym jako manifest OOO wprowadzeniu do Biernego wampira, najsłynniejszej prozy Luki z lat czterdziestych XX wieku, narrator przedstawia towarzyską grę polegającą na konstruowaniu kolażowych obiektów. Obiekty te uzyskują w akcie ofiarowania ich konkretnym osobom nadnaturalne moce i jako fetysze przejmują kontrolę nad pragnieniami podmiotu. Pojęcie OOO omawiane jest w artykule w powiązaniu z teorią Hartmuta Böhmego, który określa obiekty-fetysze mianem niedostępnych i ambiwalentnych (są one bowiem jednocześnie pożądane i pożądliwe). Konceptem OOO Luca zaświadcza o wiodącej roli obiektów w myśli i praktyce twórczej rumuńskich surrealistów. 


Słowa kluczowe

Gherasim Luca; surrealizm; rumuńska awangarda; teoria obiektu

Böhme Hartmut, 2012: Fetyszyzm i kultura. Inna teoria nowoczesności. Przeł. Mateusz Falkowski. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.

Breton André, 1973a: Drugi manifest surrealizmu. Przeł. Adam Ważyk. W: Surrealizm. Teoria i praktyka literacka. Antologia. Red. Adam Ważyk. Warszawa: Czytelnik, s. 125–150.

Breton André, 1973b: Kryzys przedmiotu. Przeł. Adam Ważyk. W: Surrealizm. Teoria i praktyka literacka. Antologia. Red. Adam Ważyk. Warszawa: Czytelnik, s. 162–170.

Breton André, 1973c: Manifest surrealizmu. Przeł. Adam Ważyk. W: Surrealizm. Teoria i praktyka literacka. Antologia. Red. Adam Ważyk. Warszawa: Czytelnik, s. 55–102.

Chalupecký Jindřich, 2014: Świat, w którym żyjemy. Przeł. Hanna Marciniak. W: Głuchy brudnopis. Antologia awangard Europy Środkowej. Red. Jakub Kornhauser, Kinga Siewior. Kraków: Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego, s. 173–179.

Dalí Salvador, 2005: Objets surréalistes. In: L’objet surréaliste. Éd. Emmanuel Guigon. Paris: Jean-Michel Place, s. 48–54.

Durozoi Gérard, 2007: Histoire du mouvement surréaliste. Paris: Hazan.

Krajewski Marek, 2013: Są w życiu rzeczy… Szkice z socjologii przedmiotów. Warszawa: Fundacja Nowej Kultury Bęc Zmiana.

Luca Gherasim, 2014: Kubomanie i obiekty. Przeł. Jakub Kornhauser. W: Głuchy brudnopis. Antologia awangard Europy Środkowej. Red. Jakub Kornhauser, Kinga Siewior. Kraków: Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego, s. 523–524.

Luca Gherasim, 2018: Bierny wampir. Przeł. i oprac. Jakub Kornhauser. Mikołów: Instytut Mikołowski.

Luca Gherasim, Trost Dolfi, 2014: Dialektyka dialektyki. Przeł. Jakub Kornhauser. W: Głuchy brudnopis. Antologia awangard Europy Środkowej. Red. Jakub Kornhauser, Kinga Siewior. Kraków: Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego, s. 509–520.

Selejan Anna, 2007: Poezia românească în tranziţie (1944–1948). Bucureşti: Cartea Românească.

Taborska Agnieszka, 2007: Surrealizm. Spiskowcy wyobraźni. Gdańsk: słowo / obraz terytoria.

Pobierz

Opublikowane : 2021-02-22


KornhauserJ. (2021). Obiekty obiektywnie ofiarowane w Biernym wampirze Gherasima Luki jako przedmioty niedostępne i ambiwalentne. Śląskie Studia Polonistyczne, 17(1), 1-12. https://doi.org/10.31261/SSP.2021.17.13

Jakub Kornhauser 
Uniwersytet Jagielloński  Polska
https://orcid.org/0000-0002-8904-9788