Proza Marka Hłaski pomiędzy marksizmem a egzystencjalizmem



Abstrakt

The works of Marek Hłasko are the most interesting example of the struggles of a member of the ’56 generation for breaking the socialist realism pattern in literature. The effects of moving from the Marxist philosophy to existentialism in Hłasko’s prose are best illustrated by his two works: Baza Sokołowska (1954) and Następny do raju (1957). The first one is an ideologically involved story presenting labor as a man’s heroic effort towards self-fulfillment. The second work is a novel polemical towards communist Poland, depicting daily grind with no perspectives. A comparison of these texts indicates that overcoming the myth of literature’s instrumental function in the service of economy takes place through reversing the earlier pattern. Utopia turns into anti-utopia. Only the model protagonist remains the same person (although different inside) – Marek Hłasko himself.


Błoński Jan. 1961. Zmiana warty. Warszawa: PIW.

Fromm Erich. 2005. Ucieczka od wolności, pł. Olga Ziemilska, Andrzej Ziemilski. Warszawa: Czytelnik.

Galant Jan. 1996. Marek Hłasko. Poznań: Rebis.

Głowiński Michał. 1992. Rytuał i demagogia. Trzynaście szkiców o sztuce zdegradowanej. Warszawa: Open.

Pyszny Joanna. 2007. Wstęp. W Pierwszy krok w chmurach. Następny do raju, Marek Hłasko. Wrocław: Zakład Narodowy im. Ossolińskich.

Rorty Richard. 2009. Filozofia jako polityka kulturalna, pł. Bogdan Baran. Warszawa: Czytelnik.

Rudnicki Bogdan. 1983. Marek Hłasko. Warszawa: PIW.

Sandauer Artur. 1958. „O pewnej nagrodzie”. Polityka 6.

Stabro Stanisław. 1985. Legenda i twórczość Marka Hłaski. Wrocław: Zakład Narodowy im. Ossolińskich.

Stabro Stanisław. 1986. W bursztynowej kuli. (O twórczości i legendzie Marka Hłaski). W Kaskaderzy literatury, red. Edward Kolbus. Wydawnictwo Łódzkie.

Tatarkiewicz Władysław. 2003. Historia filozofii. Warszawa: PWN.

Tomasik Wojciech. 1988. Polska powieść tendencyjna 1949-1955. Problemy perswazji literackiej. Wrocław: Zakład Narodowy im. Ossolińskich.

Wasilewski Piotr. 1991. Niespełnione tęsknoty outsidera. W Hłasko nieznany, red. Piotr Wasilewski. Kraków: Krajowa Agencja Wydawnicza.

Wasilewski Piotr. Śladami Marka Hłaski. Kraków: Parol.

Wielopolski Wojciech. 1987. Młoda proza polska przełomu 1956. Wrocław: Zakład Narodowy im. Ossolińskich.

Pobierz

Opublikowane : 2014-12-29


Mulet, K. (2014). Proza Marka Hłaski pomiędzy marksizmem a egzystencjalizmem. Śląskie Studia Polonistyczne, 5(1-2), 41-55. Pobrano z https://www.journals.us.edu.pl/index.php/SSP/article/view/3334

Katarzyna Mulet 
Uniwersytet Śląski w Katowicach  Polska