Zdobycie Nowej Kartaginy przez Scypiona — problem interpretacji źródeł i ustaleń nowożytnej historiografii


Abstrakt

Celem artykułu jest próba zweryfikowania najnowszych ustaleń dotyczących okoliczności zdobycia Nowej Kartaginy przez Publiusza Korneliusza Scypiona w 209 roku p.n.e. Zamiarem autora było ponowne przeanalizowanie relacji źródłowych i ich skonfrontowanie z treścią dyskursu w literaturze przedmiotu dotyczącego wskazanego tematu. Przebieg omawianej operacji, którą autor postanowił poddać krytycznej interpretacji, miał bowiem kolosalne znaczenie nie tylko dla dalszych walk Rzymian z Kartagińczykami na Półwyspie Iberyjskim, lecz także dla całego konfliktu potomków Romulusa z Hannibalem, w którym odnieśli oni ostateczne zwycięstwo.


Słowa kluczowe

Scypionowie; Korneliusze; Publiusz Korneliusz Scypion; Rzym; Kartagina; Hiszpania; druga wojna punicka; Nowa Kartagina

Broughton T.: The Magistrates of the Roman Republic. I: 509 B.C.—100 B.C. New York 1951.

Casson L.: Podróże w starożytnym świecie. Tłum. A. Flasińska, M. Radlińska‑Kardaś. Wrocław 1981.

Chevallier R.: Voyages et déplacements dans l’Empire romain. Paris 1988.

Droździel S.: Przebieg i znaczenie kampanii Scypionów w Hiszpanii w latach 218—211 p.n.e. „Koło Historii” 2017, 20, s. 11—38.

Ducin S.: Sztuka nawigacji w starożytnej Grecji i Rzymie. Lublin 1997.

Ducin S.: Typologia statków wykorzystanych do transportu morskiego wojsk w trakcie drugiej wojny domowej w Rzymie. „Annales” 1994, 49/11, s. 165—178.

Edwell P.: War Abroad: Spain, Sicily, Macedon, Africa. W: A companion to the Punic Wars. Red. D. Hoyos. [Wiley‑Blackwell] 2011, s. 320—328.

Gabriel R.: Scypio Africanus: Rome’s Greatest General. Washington 2008.

Gabriel R.: Scypion Afrykański Starszy, największy wódz starożytnego Rzymu. Tłum. J. Jedliński. Poznań 2010.

Hooper N., Bennett M.: Atlas sztuki wojennej w średniowieczu 768—1487. Tłum. K. Bażyńska‑Chojnacka, P. Chojnacki. Warszawa—Gdańsk 2004.

Lancel S.: Hannibal. Tłum. R. Wiśniewski. Warszawa 2001.

Laqueur R.: Scipio Africanus und die Eroberung von Neukarthago. „Hermes” 1921, 56, s. 131—225.

Lazenby J.: Wojna Hannibala. Historia militarna drugiej wojny punickiej. Tłum. T. Ładoń. Oświęcim 2015.

Lewis D.: Richard A. Gabriel, Scipio Africanus: Rome’s Greatest General. Review, Duke University. Dostępne w Internecie: http://www.miwsr.com/2009/downloads/20090101.pdf (dostęp: 20.03.2019).

Lowe B.: Polybius 10.10.12 and the Existence of Salt‑Flats at Carthago Nova. „Phoenix” 2000, 54, 1/2, s. 39—52.

Maciejowski M.: Rzymski podbój Hiszpanii (218—178 przed Chr.), aspekty polityczne, militarne i społeczne. Oświęcim 2012.

Parker H.: Legiony rzymskie. Tłum. K. Narloch. Oświęcim 2013.

Parker J.: Comparing Strategies of the 2d Punic War: Rome’s Strategic. Pennsylvania 2001.

Roth J.: The logistics of the Roman Army at war (264 B.C.—A.D. 235). Leiden—Boston—Köln 1999.

Scullard H.: Scipio Africanus in the Second Punic War. Cambridge 1929.

Walbank F.: A Historical Commentary on Polybius. 2. Oxford 1967.

Wielowiejski J.: Na drogach i szlakach Rzymian. Warszawa 1984.

Wolny M.: Hannibal w Italii (218—217 p.n.e.). Studia nad uwarunkowaniami początkowych sukcesów kartagińskich. Olsztyn 2007.

Wolny M.: Studia nad statusem i kompetencjami dowódców kartagińskich w okresie przewagi Barkidów (237—201 p.n.e.). Olsztyn 2013.

Zimmermann K.: Roman Strategy and Aims in the Second Punic War. W: A companion to the Punic Wars. Red. D. Hoyos. [Wiley-Blackwell] 2015, s. 280—298.

Pobierz

Opublikowane : 2019-12-28


Dróździel, S. (2019). Zdobycie Nowej Kartaginy przez Scypiona — problem interpretacji źródeł i ustaleń nowożytnej historiografii. Wieki Stare I Nowe, 14(19), 7-21. https://doi.org/10.31261/WSN.2019.19.01

Sławomir Leszek Dróździel 
Uniwersytet Marii Curie‑Skłodowskiej  Polska
https://orcid.org/0000-0001-8783-7839