Sejmiki ekspedycyjne Zgromadzenia szlacheckie w czasie wypraw pospolitego ruszenia (na przykładzie 1672 roku)


Abstrakt

Zgromadzenia szlacheckie, które odbywały się w trakcie wypraw pospolitego ruszenia, powinno określać się jako sejmiki, nie zaś jako zjazdy. W odróżnieniu od innych sejmików, które zbierały się tradycyjnie w kościele, na zamku czy też w ratuszu, sejmiki ekspedycyjne miały miejsce „w polu”, czyli pod gołym niebem. Odbywały się one na wszystkich etapach wypraw pospolitego ruszenia, gromadziła się na nich szlachta zebrana w obozie. W przypadku tego rodzaju sejmików szczególnie ważną datą jest rok 1672, kiedy miała miejsce ostatnia w XVII wieku wyprawa pospolitego ruszenia koronnego. W późniejszym czasie sejmiki ekspedycyjne zwoływano dopiero podczas bezkrólewia z lat 1696—1697, kiedy to zebrało się pospolite ruszenie elekcyjne.


Słowa kluczowe

sejmiki; ekspedycje; szlachta; pospolite ruszenie; popisy

Burkietowicz A.: Sejmik sieradzki w latach 1669—1717. Sieradz 2009.

Deputaci Trybunału Koronnego 1578—1794. Spis. Cz. 3: 1661—1700. Oprac. L.A. Wierzbicki. Warszawa 2017.

Filipczak‑Kocur A.: Sejmik sieradzki za Wazów (1587—1668). Opole 1989.

Kozyrski R.: Sejmik szlachecki ziemi chełmskiej 1648—1717. Lublin 2006.

Kriegseisen W.: Samorząd szlachecki w Małopolsce w latach 1669—1717. Warszawa 1989.

Pawiński A.: Rządy sejmikowe w Polsce 1572—1795 na tle stosunków województw kujawskich. Oprac. H. Olszewski. Warszawa 1978.

Przyboś A.: Michał Korybut Wiśniowiecki 1640—1673. Kraków—Wrocław 1984.

Sokalski M.: Między królewskim majestatem a szlachecką wolnością. Postawy polityczne szlachty małopolskiej w czasach Michała Korybuta Wiśniowieckiego. Kraków 2002.

Stolicki J.: Konfederacja gołąbska w województwie wołyńskim. W: Inter maiestatem ac libertatem. Studia z dziejów nowożytnych dedykowane Profesorowi Kazimierzowi Przybosiowi. Red. J. Stolicki, M. Ferenc, J. Dąbrowski. Kraków 2010, s. 191—206.

Stolicki J.: Wobec wolności i króla. Działalność polityczna szlachty ruskiej, ukrainnej i wołyńskiej w latach 1673—1683. Kraków 2007.

Ternes J.: Sejmik chełmski za Wazów (1587—1668). Lublin 2004.

Trawicka Z.: Sejmik województwa sandomierskiego w latach 1572—1696. Kielce 1985.

Ujma M.: Sejmik lubelski 1572—1696. Warszawa 2003.

Wierzbicki L.A.: Pospolite ruszenie w Polsce w drugiej połowie XVII wieku. Ostatnie wyprawy z lat 1670—1672. Lublin 2011.

Wierzbicki L.A.: Uczestnicy wypraw pospolitego ruszenia koronnego w czasach panowania Michała Korybuta Wiśniowieckiego. „Społeczeństwo Staropolskie. Seria Nowa” 2015, t. 4: Społeczeństwo a wojsko, s. 155—166.

Wierzbicki L.A.: Wici na pospolite ruszenie w Koronie w latach 1669—1673. „Res Historica” 2008, 26, s. 43—48.

Pobierz

Opublikowane : 2019-12-28


Wierzbicki, L. A. (2019). Sejmiki ekspedycyjne Zgromadzenia szlacheckie w czasie wypraw pospolitego ruszenia (na przykładzie 1672 roku). Wieki Stare I Nowe, 14(19), 88-97. https://doi.org/10.31261/WSN.2019.19.06

Leszek A. Wierzbicki 
Uniwersytet Marii Curie‑Skłodowskiej w Lublinie  Polska
https://orcid.org/0000-0003-2232-448X