Udzielna prałatura kłajpedzka po wcieleniu Okręgu Kłajpedy do Rzeszy Niemieckiej w 1939 roku


Abstrakt

Celem artykułu jest ukazanie stanu udzielnej prałatury kłajpedzkiej po wcieleniu Okręgu Kłajpedy do Rzeszy Niemieckiej w 1939 roku. Prałaturę tę ustanowiono w 1926 roku. Podporządkowano ją litewskiemu biskupowi urzędującemu w Telszach. Po 13 latach obszar ten włączono do Niemiec. Dość szybko jej administratorem ustanowiono biskupa warmińskiego Maksymiliana Kallera. W artykule zaprezentowano proces dostosowania się prałatury do nowych warunków politycznych. W tym celu przeanalizowano źródła archiwalne i literaturę pod kątem określenia statusu tej jednostki kościelnej oraz jej finansowania z funduszy państwowych. Dzięki temu zobrazowano nie tylko problematykę personalną w prałaturze czy też jej niekorzystne warunki materialne i finansowe, lecz także nieprzychylny stosunek Rzeszy Niemieckiej do Kościoła katolickiego.


Słowa kluczowe

Kościół katolicki w Trzeciej Rzeszy; Litwa; Okręg Kłajpedy; Prusy Wschodnie; Rzesza Niemiecka; udzielna prałatura kłajpedzka

Kopiczko A.: Die katholische Kirche in Memelland (1923—1939). „Acta Historica Universitatis Klaipedensis” 2015, 30, s. 101—125.
Kopiczko A.: Duchowieństwo katolickie diecezji warmińskiej w latach 1821—1945. Cz. 1: Studium prozopograficzne. Olsztyn 2004.
Kopiczko A.: Duchowieństwo katolickie diecezji warmińskiej w latach 1821—1945. Cz. 2: Słownik. Olsztyn 2003.
Łossowski P.: Kłajpeda kontra Memel. Problem Kłajpedy w latach 1918—1939—1945. Warszawa 2007.
Mikulicz S.: Kłajpeda w polityce europejskiej 1918—1939. Warszawa 1976.
Ochmański J.: Historia Litwy. Wrocław 1982.
Sakson A.: Kraj Kłajpedzki. Zmiany ludnościowe 1945—1950. „Przegląd Zachodni” 2007, 3, s. 105— 125.
Streikus A.: Die Integration der memelländischen Katholiken in die Kirchenprovinz Litauen 1926— 1939. „Annaberger Annalen” 2013, 21, s. 100—127.
Tausber J.: Das Memelgebiet (1919—1945) in der deutschen und litauischen Historiografie nach 1945. „Nordost‑Archiv. Zeitschrift für Regionalgeschichte” (Neue Folge) 2001, 10, s. 11—44.
Pobierz

Opublikowane : 2019-12-28


Jodkowski, M. (2019). Udzielna prałatura kłajpedzka po wcieleniu Okręgu Kłajpedy do Rzeszy Niemieckiej w 1939 roku. Wieki Stare I Nowe, 14(19), 261-277. https://doi.org/10.31261/WSN.2019.19.16

Marek Jodkowski 
Uniwersytet Warmińsko‑Mazurski w Olsztynie  Polska
https://orcid.org/0000-0001-9793-9935