Zwierzęce początki muzyki. O Ptasim radiu Juliana Tuwima

Anna Filipowicz
https://orcid.org/0000-0002-6779-6643


Abstrakt

The essay is concerned with the topic of archaic “ethological tales”, which often present non-anthropocentric definitions of an animal as an emotional, rational, aesthetic creature – not formulated in opposition to the human. This point of view also appears in the poetry of Julian Tuwim, who connects the mythical idea of interspecies community with the Darwinian theory of evolution. In Ptasie radio/Bird radio (1938) he shows, for example, that the concept of melic poetry inherited from the ancient Greeks, has a biological base and comes from birds’ vocalisation. Analysing birds’ mating songs leads him to the idea that not only does man have the ability to generate aesthetic sounds, but that he also shares this ability also with other animals. Today, his intuition can be confirmed also in the field of genetic research.


Słowa kluczowe

ethological tale; Darwinian studies; theory of evolution; animal speech; animal aestetic

Bańko, Mirosław. Słownik onomatopei, czyli wyrazów dźwięko i rucho naśladowczych. Warszawa: PWN, 2012.

Griffin, Donald R. Umysły zwierząt. Translated by Magdalena Ślósarska, Anna Tabaczyńska. Gdańsk: Gdańskie Wydawnictwo Psychologiczne, 2004.

Grosz, Elizabeth. “Sztuka i zwierzę.” Translated by Cyprian Podlaszewski. Magazyn Sztuki, no. 5 (2014): 40-47.

Grosz, Elizabeth. Becoming Undone: Darwinian Reflections on Life, Politics and Art. London: Duke University Press, 2011.

Kleczkowska, Katarzyna. “Those Who Cannot Speak. Animals as Others in Ancient Greek Thought.” Maska, no. 24 (2014): 97-108.

Kocur, Mirosław. Źródła teatru. Wrocław: Wydawnictwo Uniwersytetu Wrocławskiego, 2013.

Kowalewska, Katarzyna. “ ‘Alchemiczne laboratoria’ Juliana Tuwima.” In Julian Tuwim. Biografia, twórczość, recepcja. Edited by Krystyna Ratajska, Tomasz Cieślak. Łódź: Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego, 2012.

Krzyżanowski, Julian. “Pegaz dęba w krainie nauki. Gawęda o Julianie Tuwimie.” In Julian Krzyżanowski. W kręgu wielkich realistów. Kraków: Wydawnictwo Literackie, 1962.

Lefkowitz, Jeremy B. “Aesop and Animal Fable.” In The Oxford Handbook of Animals in Classical Thought and Life. Ed. G.L. Campbell. Aug 2014. Online access: https://www.oxfordhandbooks.com/view/10.1093/oxfordhb/9780199589425.001.0001/oxfordhb-9780199589425-e-001.

Matywiecki, Piotr. Twarz Tuwima. Warszawa: Wydawnictwo W.A.B, 2007.

Nawarecki, Aleksander. “Od harfy do megafonu. Muzyka w poezji Juliana Tuwima.” In Aleksander Nawarecki. Rzeczy i marzenia. Studia o wyobraźni poetyckiej skamandrytów. Katowice: Śląsk, 1993.

Nawarecki, Aleksander. “Zoofilologia.” In Zwierzęta i ich ludzie: zmierzch antropocentrycznego paradygmatu. Edited by Anna Barcz, Dorota Łagodzka. Warszawa: Wydawnictwo IBL PAN, 2015.

Podlipniak, Piotr. “Muzyka i język a muzykologia systematyczna. O aktualności perspektywy językowej w badaniach nad muzycznością człowieka.” Res Facta Nova, no. 15 (2014): 301-318.

Sawicka, Jadwiga. Filozofia słowa Juliana Tuwima. Wrocław–Warszawa–Kraków–Gdańsk: Zakład Narodowy im. Ossolińskich, 1975. .

Tuwim, Julian. “Zarys ćwierkologii.” In Julian Tuwim. Pegaz dęba, czyli panoptikum poetyckie. Warszawa: Iskry, 2008.

Tuwim, Julian. Wiersze dla dzieci. Warszawa: Nasza Księgarnia, 1986.

Welsch, Wolfgang. Estetyka poza estetyką. Translated by Katarzyna Guczalska. Kraków: Universitas, 2005.

Żerańska-Kominek, Sławomira: “Karol Darwin a problem pochodzenia muzyki.” Muzyka no. 1 (46) / 2001.


Opublikowane : 2016-12-24


FilipowiczA. (2016). Zwierzęce początki muzyki. O Ptasim radiu Juliana Tuwima. Zoophilologica, (2), 187-203. Pobrano z https://www.journals.us.edu.pl/index.php/ZOOPHILOLOGICA/article/view/6179

Anna Filipowicz 
Uniwersytet Gdański  Polska
https://orcid.org/0000-0002-6779-6643

Anna Filipowicz – dr, adiunkt w Instytucie Filologii Polskiej Uniwersytetu Gdańskiego; autorka książki Sztuka mięsa. Somatyczne oblicza poezji (2013) oraz licznych artykułów naukowych z dziedziny antropologii ciała, postumanizmu i animal studies. Aktualne zainteresowania badawcze: relacje ludzi i zwierząt w polskiej kulturze współczesnej, „zwrot ku rzeczom”, antropologia codzienności.