Małpia gramatyka? Porównanie potencjału kombinatorycznego ludzi i szympansów (studium przypadku)

Tomasz Nowak
http://orcid.org/0000-0001-6044-113X


Abstrakt

The article is a case study of a chimpanzee bonobo – Kanzi. The author of the paper aims at providing a comparison of formal (mathematical) and empirical (linguistic, psychological, biological) results of research on the grammar of human and non -human language or codes. The content of the paper focuses on the issues relating to the power of grammatical combinations. The author seeks to answer the question: What differentiates human and animal communication?


Słowa kluczowe

Kanzi; grammar; combinatorics; structure

Aitchison J.: Ssak, który mówi. Wstęp do psycholingwistyki. Tłum. M. Czarnecka. Warszawa 1991, s. 232–276.

Aitchison J.: Ziarna mowy. Tłum. M. Sykurska‑Derwojed. Warszawa 2002, s. 153–154.

Allen J.S.: Życie mózgu. Ewolucja człowieka i umysłu. Tłum. K. Dzięcioł. Warszawa 2011, s. 331–386.

Bever T.G.: The cognitive basis for linguistic structures. W: Cognition and the development of language. Ed. J.R. Hayes. New York 1970, s. 270–362.

Bielicki T., K. Fiałkowski: Homo przypadkiem sapiens. Warszawa 2008.

Chomsky N.: Three models for the description of language. “IRE Transactions on Information Theory” 1956, s. 113–123.

Evans V.: Leksykon językoznawstwa kognitywnego. Kraków 2009.

Friederici A.D.: The brain basis of language processing, From structure to function. “Physiological Reviews” 2011, 91(4), s. 1357–1392.

Greenfield P.M., E.S. Savage Rumbaugh: Imitation, grammatical development, and the invention of protogrammar by an ape. W: Biological and behavioral determinants of language development. Eds. N. Krasnegor, D. Rumbaugh, R. Schiefelbusch, M. Studdert Kennedy. Hillsdale 1991, s. 235–258.

Greenfield P.M., E.S. Savage Rumbaugh: Grammatical com¬bination in Pan paniscus: Processes of learning and invention in the evolution and development of language. W: „Language” and intelligence in monkeys and apes: Comparative developmental perspectives. Eds. S.T. Parker, K.R. Gibson. Cambridge 1990, s. 540–578.

Hauser M.C., N. Chomsky, W.C. Fitch: The Faculty of Language: What Is It, Who Has It, and How Did It Evolve? “Science” 2002 (298), s. 1569–1579.

Hopcroft J., R. Motwani, J. Ullman: Wprowadzenie do teorii automatów, języków i obliczeń. Warszawa 2005.

Johansson S.: Origins of language: Constraints on Hipotheses. Amsterdam 2005.

Just M.A., V.L. Cherkassky, S. Aryal, T.M. Mitchell: A Neurosemantic Theory of Concrete Noun Representation Based on the Underlying Brain Codes. „Plos ONE” 2010, vol. 5(1), s. 1–18.

Kieraś W.: Schwyzertuutsch, Bambara i języki bezkontekstowe. „Studia Semiotyczne” 2010, nr 27, s. 135–149.

Kimball J.: Seven principles of surface structure parsing in natural language. “Cognition” 1973, 2, 15–47.

Nowak T.: Czy język mógł powstać samorzutnie? O pewnej koincydencji w ewolucji języka. W: Biological Turn. Idee biologii w humanistyce współczesnej. Red. D. Wężowicz Ziółkowska, E. Wieczorkowska. Katowice 2016.

Nowak T.: Jak mózg/umysł przetwarza język/mowę? Zarys pewnego scenariusza. „Polonica” 2016, XXXV, s. 111–144.

Nowak T.: Przyczynek do studiów nad biologiczną ewolucją komunikacji. Na tropie pewnej hipotezy. „Zoophilologica. Polish Journal of Animal Studies” 2015, nr 1, s. 133–147.

Pogonowski J.: Ile jest języków? „Investigationes Linguistica” 2016, vol. XIV, Poznań, s. 1–12.

Pollick A.S., F.B.M. de Waal: Ape gestures and language evolution. “Procedings of the National Academy of Sciences of the USA” 2007, nr 104, s. 8184–8189.

Ramachandran V.S.: Neuronauka o podstawach człowieczeństwa. O czym mówi mózg? Tłum. A. i M. Binderowie, E. Józefowicz. Warszawa 2012, s. 173–210.


Opublikowane : 2017-12-24


NowakT. (2017). Małpia gramatyka? Porównanie potencjału kombinatorycznego ludzi i szympansów (studium przypadku). Zoophilologica, (3), 109-127. Pobrano z https://www.journals.us.edu.pl/index.php/ZOOPHILOLOGICA/article/view/7122

Tomasz Nowak 
Uniwersytet Śląski  Polska
http://orcid.org/0000-0001-6044-113X

Dr hab., adiunkt w Zakładzie Leksykologii i Semantyki w Instytucie Języka Polskiego na Wydziale Filologicznym Uniwersytetu Śląskiego. Przedmiot jego badań stanowi semantyka i gramatyka współczesnego języka polskiego, zwłaszcza następujące zagadnienia: eksplikacja znaczeń wybranych jednostek języka i formalny opis polszczyzny. W nie mniejszym stopniu interesuje się również metalingwistyką, np. na podstawie zgromadzonego materiału językowego testuje różne modele lingwistyczne. Jest autorem kilkudziesięciu prac (artykułów i książek).