Mobbing w jednostkach sektora finansów publicznych

Helena Szewczyk
https://orcid.org/0000-0002-1425-981X

Abstrakt

Szczególne prawo pracy obejmuje pragmatyki służbowe (pracownicze), występujące w sferze publicznej. Mamy tu do czynienia ze sferą zatrudnienia określaną jako sfera budżetowa (państwowa i samorządowa), obejmującą „jednostki sektora finansów publicznych”, wymienione w art. 9 ustawy o finansach publicznych. Pracodawcy tej sfery mają odrębny status administracyjny i pewną odrębność administracyjnoprawną wobec władz, które je tworzą. Sektor publiczny, dzięki rozbudowanemu aparatowi
biurokratycznemu oraz mającemu oparcie w zasadzie hierarchiczności stosun-
kowi podległości służbowej, stanowi szczególnie podatny grunt dla mobbingu, który wywołuje negatywne skutki nie tylko dla zatrudnionych tam osób, ale również dla członków ich rodzin, interesantów i dla całego społeczeństwa. W tzw. sferze budżetowej zasady wyodrębniania poszczególnych jednostek organizacyjnych będących pracodawcami, ich przekształceń i likwidacji, a także obsady stanowisk kierowniczych są bardziej sztywne. Mobberzy autorytarni doskonale czują się w sektorze publicznym, gdzie dopuszczenie do awansów, podwyżek, premii, prestiżowych zadań ma charakter uznaniowy, a ostateczna decyzja zależy od zwierzchnika. Nękanie lub zastraszanie musi charakteryzować się jednak więcej niż małą uciążliwością oraz trwać dłuższy czas, aby mogło zostać zakwalifikowane jako mobbing w rozumieniu art. 943 § 2 k.p.


Słowa kluczowe

sektor publiczny; zatrudnienie; mobbing

Bury B.: Uporczywość i długotrwałość jako elementy składowe prawnej definicji mobbingu. „Monitor Prawa Pracy” 2007, nr 2.

Dąbrowska-Kaczorek M., Banasik P.: Jak wygrać z mobbingiem? Gdańsk 2004.

Dubowik A., Pisarczyk Ł.: Prawo urzędnicze. Warszawa 2011.

Florek L.: Powszechne a szczególne prawo pracy. Warszawa 2016.

Grzesiuk L., Kostrowiecka P., Prozner M., Zielko J.: Mobbing w miejscu pracy. Wyznaczniki i konsekwencje. „Myśl Ekonomiczna i Prawna” 2005, nr 2.

Hryniewicz J.T.: Stosunki pracy w polskich organizacjach. Warszawa 2007.

Kolporowicz L.: Psychologia i socjologia zarządzania. Warszawa 2001.

Kożusznik B.: Zachowania człowieka w organizacji. Warszawa 2007.

Laszczak M.: Kapitał społeczny jako czynnik efektywności pracy. „Praca i Zabezpieczenie Społeczne” 2005, nr 11.

Laszczak M.: Patologie w organizacji. Kraków 1999.

Latos-Miłkowska M.: Ochrona interesu pracodawcy. Warszawa 2013.

Raczkowski M.: Ekspertyza w sprawie ochrony osób zatrudnionych sygnalizujących nieprawidłowości przed nadużyciami ze strony podmiotu zatrudniającego. Http://www.batory.org.pl/doc/Sygnalisci_eks_20091214.pdf.

Romańczuk-Grącka M.: Mobbing w administracji publicznej. Wybrane zagadnienia kryminologiczne i prawnokarne. W: Patologie w administracji publicznej. Red. P.J. Suwaj, D.R. Kijowski. Warszawa 2009.

Romer M.T.: Mobbing i jego konsekwencje. „Prawo Pracy” 2005, nr 12.

Rykowska J.: Mobbing w miejscu pracy – skala, przyczyny i skutki zjawiska. „Policja” 2009, nr 1.

Stelina J.: Prawo urzędnicze. Warszawa 2009.

Szabłowska-Juckiewicz M.: Glosa do wyroku SN z dnia 22 stycznia 2015 r., III PK 65/14. OSP 2016, nr 4.

Szabłowska-Juckiewicz M.: Odpowiedzialność pracodawcy za mobbing. Glosa do wyroku SN z dnia 20 października 2016 r., I PK 243/15. „Gdańskie Studia Prawnicze - Przegląd Orzecznictwa” 2017, nr 2.

Szałkowski A.: Problem mobbingu. W stosunkach pracy. „Praca i Zabezpieczenie Społeczne” 2002, nr 9.

Szałkowski A.: Wymiar etyczny zarządzania personelem. „Praca i Zabezpieczenie Społeczne” 1996, nr 1.

Szewczyk H.: Glosa do wyroku SN z dnia 16 marca 2010 r., I PK 203/09. „Gdańskie Studia Prawnicze - Przegląd Orzecznictwa” 2011, nr 2.

Szewczyk H.: Mobbing w stosunkach pracy. Zagadnienia Prawne. Warszawa 2012.

Szewczyk H.: Podstawowe problemy reformy zatrudnienia członków korpusu służby cywilnej Krajowej Administracji Skarbowej. „Praca i Zabezpieczenie Społeczne” 2018, nr 4.

Szewczyk H.: Pojęcie mobbingu w świetle art. 94 § 2 kodeksu pracy. W: Ochrona praw człowieka w świetle przepisów prawa pracy i zabezpieczenia społecznego. Red. A.M. Świątkowski. Warszawa 2009.

Szewczyk H.: Stosunki pracy w samorządzie terytorialnym. Warszawa 2012.

Szewczyk H.: Stosunki pracy w służbie cywilnej. Warszawa 2010.

Wyka T.: Prawne pojęcie mobbingu i jego skutki zdrowotne. W: Wieloaspektowość mobbingu w stosunkach pracy. Red. T. Wyka, C. Schmidt. Warszawa 2012.

Zdybel R.: Mobbing w stosunkach pracy (służby) – próba definicji. Wybrane zagadnienia prawne. „Przegląd Policyjny” 2007, Nr 1.

Pobierz

Opublikowane : 2020-04-01


SzewczykH. (2020). Mobbing w jednostkach sektora finansów publicznych. Z Problematyki Prawa Pracy I Polityki Socjalnej, 18(1), 107-125. https://doi.org/10.31261/zpppips.2020.18.06

Helena Szewczyk 
Uniwersytet Śląski w Katowicach  Polska
https://orcid.org/0000-0002-1425-981X




Creative Commons License

Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Na tych samych warunkach 4.0 Miedzynarodowe.

Właściciele praw autorskich do nadesłanych tekstów udzielają Czytelnikowi prawa do korzystania z dokumentów pdf zgodnie z postanowieniami licencji Creative Commons 4.0 International License: Attribution-Share-Alike (CC BY-SA 4.0). Użytkownik może kopiować i redystrybuować materiał w dowolnym medium lub formacie oraz remiksować, przekształcać i wykorzystywać materiał w dowolnym celu.

1. Licencja

Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego zapewnia natychmiastowy otwarty dostęp do treści swoich czasopism na licencji Creative Commons BY-SA 4.0 (http://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Autorzy publikujący w tym czasopiśmie zachowują wszelkie prawa autorskie i zgadzają się na warunki wyżej wymienionej licencji CC BY-SA 4.0.

2. Oświadczenie Autora

Autor deklaruje, że artykuł jest oryginalny, napisany przez niego (i współautorów), nie był wcześniej publikowany, nie zawiera stwierdzeń niezgodnych z prawem, nie narusza praw innych osób, jest przedmiotem praw autorskich, które przysługują wyłącznie autorowi i jest wolny od wszelkich praw osób trzecich, a także, że autor uzyskał wszelkie niezbędne pisemne zgody na cytowanie z innych źródeł.

Jeśli artykuł zawiera materiał ilustracyjny (rysunki, zdjęcia, wykresy, mapy itp.), Autor oświadcza, że wskazane dzieła są jego dziełami autorskimi, nie naruszają niczyich praw (w tym osobistych, m.in. prawa do dysponowania wizerunkiem) i posiada do nich pełnię praw majątkowych. Powyższe dzieła udostępnia jako część artykułu na licencji „Creative Commons Uznanie autorstwa-Na tych samych warunkach 4.0 Międzynarodowe”.

UWAGA! Bez określenia sytuacji prawnej materiału ilustracyjnego oraz załączenia stosownych zgód właścicieli majątkowych praw autorskich publikacja nie zostanie przyjęta do opracowania redakcyjnego. Autor/autorka oświadcza równocześnie, że bierze na siebie wszelką odpowiedzialność w przypadku podania nieprawidłowych danych (także w zakresie pokrycia kosztów poniesionych przez Wydawnictwo UŚ oraz roszczeń finansowych stron trzecich).

3. Prawa użytkownika

Zgodnie z licencją CC BY-SA 4.0 użytkownicy mogą udostępniać (kopiować, rozpowszechniać i przekazywać) oraz adaptować (remiksować, przekształcać i tworzyć na podstawie materiału) artykuł w dowolnym celu, pod warunkiem, że oznaczą go w sposób określony przez autora lub licencjodawcę.

4. Współautorstwo

Jeśli artykuł został przygotowany wspólnie z innymi autorami, osoba zgłaszająca niniejszy formularz zapewnia, że została upoważniona przez wszystkich współautorów do podpisania niniejszej umowy w ich imieniu i zobowiązuje się poinformować swoich współautorów o warunkach tej umowy.

Oświadczam, że w przypadku nieuzgodnionego z redakcją i/lub wydawcą czasopisma wycofania przeze mnie tekstu z procesu wydawniczego lub skierowania go równolegle do innego wydawcy zgadzam się pokryć wszelkie koszty poniesione przez Uniwersytet Śląski w związku z procedowaniem mojego zgłoszenia (w tym m.in. koszty recenzji wydawniczych).