O czasopiśmie

Czasopismo „Anthropos?” pozostaje otwarte na badaczy z Polski i zagranicy, którym bliskie jest badanie relacji człowiek–kultura. Czasopismo afiliowane jest przy Wydziale Humanistycznym Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach (do 2019 roku nazwa: Wydział Filologiczny). Wydawcą czasopisma do 2019 roku był Instytut Nauk o Kulturze i Studiów Interdyscyplinarnych, a od 2020 roku wydawcą jest Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Śląskiego. Instytucją finansującą czasopismo naukowe „Anthropos?” jest Uniwersytet Śląski w Katowicach. Redakcja czasopisma nieprzerwanie związana jest z Instytutem, gdzie też mieści się jej siedziba.

PROBLEMATYKA

W czasopiśmie „Anthropos?” (ISSN 1730–9549), którego projekt powstał w 2002 roku, a pierwszy numer ukazał się w roku 2003, szczególną uwagę poświęca się problematyce kulturowej. Prezentowane zagadnienia i problemy plasują się w perspektywie badań nauk o kulturze – obejmują badania kulturoznawcze, obszary antropologii kulturowej i filozofii kultury, ale i badań niezamykających się na problematykę studiów nad religią, socjologią kultury czy estetycznymi kontekstami zjawisk kulturowych. Projekt „Anthropos?” swoje źródła posiada w elementarnym zdziwieniu nad Człowiekiem i Kulturą, jest podążaniem za istotowym pytaniem: „Czym jest człowiek?”, jak i za osłabioną opowieścią o kontekstach tworzących ja/nie-ja, tworzących ludzkie doświadczenie oraz pośredniczących w jego
twórczej organizacji. Czasopismo skierowane jest do humanistów, dla których dociekania w obrębie splotu człowiek–kultura są wpisane w etos humanistyki stawiającej pytania o to, o czym nie sposób przestać myśleć, a co porusza „do żywego”. Pytajnik umieszczony przy słowie anthropos nie jest jedynie niezobowiązującym dodatkiem, ale wskazuje od razu ścieżki odpowiedzialnego pielęgnowania tradycji stawiania pytań o ludzkie i kulturowe. W latach 2003–2019 ukazało się 28 numerów czasopisma. Problematyka ostatnich lat obejmowała m.in.: codzienność; doświadczenie; dom i zakorzenienie; przestrzenie granic; tabu kulturowe; odpowiedzialność; ideę uniwersytetu; ciało; uśmiech i śmiech w kulturze; filozofię i antropologię przestrzeni; sztukę życia; novum w narracjach lokalnych; miasto i miejsce; to, co „na uboczu”; podróż do źródła; bycie w ruchu; to, co elitarne.

OBECNOŚĆ W BADANIACH HUMANISTYCZNYCH I MISJA

Czasopismo „Anthropos?” zyskało już ugruntowanie w badaniach uniwersyteckich i znalazło wypełnienie w poszukiwaniach humanistów powiązanych wspólnymi problemami badawczymi. To wrośnięcie w krajobraz naukowy jest jeszcze czymś więcej – doprowadziło do przemiany w przestrzeni humanistyki, wychylonej kulturoznawczo, poprzez odnajdywanie splotów z tym, co odległe i przepastne, ale i poprzez związanie humanistyki z poszukiwaniem sensu życia. Te trop jest dla nas szczególnie ważny, gdyż pozwala na wiązanie porządków kulturowych, wirtualnych śladów i fragmentów zastanych tekstów kultury, powracających obrazów, idei, doświadczeń, więzi, miejsc i przemian, aby prowadzić dialog z domem, miejscem, tym, co okoliczne i wędrowne. Przemyślenie relacji człowiek–kultura – w zderzeniu i splocie, w myśleniu w głąb, w wędrowaniu i spotkaniach na krzyżujących się drogach – jest próbą wydobycia swoistego terytorium duchowego i niewidzialnych więzi, które powodują, że gest eksploracji i interpretacji humanistycznej staje się jednocześnie gestem etycznym.

ZASIĘG CZASOPISMA

Czasopismo zamieszczało artykuły istotnych, nie tylko polskiej humanistyki, autorów – publikowali w nim m.in. profesorowie: Ewa Rewers, Frank Salamone, Edward Adeyanju, Tadeusz Miczka, Jarosław Ławski, Marek Drwięga, Józef Olejniczak, Dorota Siwicka, Aleksander Nawarecki, Mieczysław Dąbrowski, Ewa Łukaszyk, Tadeusz Sławek, Barbara Zwolińska, Joanna Szydłowska, Zygmunt Ziątek, Adam Regiewicz. Czasopismo stanowi przestrzeń spotkania idei i ludzi, w tym obszarze jest też otwarte na młodych badaczy. Autorzy (profesorowie, doktorzy czy magistrzy) publikujący w czasopiśmie są przedstawicielami ośrodków zagranicznych: Universidad Veracruzana, University of Phoenix, Helsingin yliopisto, Iona College, Baptist College, Université Toulouse, University of London, Universiteit Leiden; i przede wszystkim krajowych: Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu, Uniwersytet Wrocławski, Uniwersytet Warszawski, Uniwersytet Jagielloński, Uniwersytet Pedagogicznym im. KEN w Krakowie, Uniwersytet w Białymstoku, Uniwersytet Zielonogórski, Uniwersytet Warmińsko-Mazurski w Olsztynie, Uniwersytet Gdański, Instytut Badań Literackich Polskiej Akademii Nauk, Akademia Ignatianum w Krakowie, Uniwersytet Łódzki, Akademia Techniczno-Humanistyczna w Bielsku-Białej, Akademia im. Jana Długosza w Częstochowie, Dolnośląska Szkołą Wyższa, Szkoła Wyższa Psychologii Społecznej, Wyższa Szkoła Nauk Humanistycznych i Dziennikarstwa w
Poznaniu, Katolicki Uniwersytet Lubelski im. Jana Pawła II, Uniwersytet Śląski w Katowicach. Wsparciem merytorycznym zaszczycili czasopismo recenzenci reprezentujący ośrodki zagraniczne i krajowe: Katholieke Universiteit Leuven, Universiteit Leiden, University College London, Campion Hall – University of Oxford, Ostravská univerzita, Rossíiskaya akadémiya nauk, Indian River State College, State of Florida, Univerzita Palackého v Olomouci, Université Toulouse, Europa-Universität Viadrina Frankfurt (Oder), Hochschule für Philosophie (München), Université Paris-Sorbonne, Uniwersytet Wrocławski, Uniwersytet Warszawski, Uniwersytet Jagielloński, Akademia Ignatianum Krakowie, Uniwersytet Opolski, Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu, Uniwersytet w Białymstoku, Instytut Muzyki i Tańca w Warszawie, Polsko-Niemiecki Instytut Badawczy w Collegium Polonicum w Słubicach, Uniwersytet Pedagogiczny im. KEN w Krakowie, Uniwersytet Kazimierza Wielkiego w Bydgoszczy, Akademia Sztuk Pięknych w Katowicach, Akademia Medyczna we Wrocławiu, Uniwersytet Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie, Warmińsko-Mazurski w Olsztynie, Szkoła Wyższa Psychologii Społecznej, Akademia Techniczno-Humanistyczna w Bielsku-Białej, Uniwersytet Gdański, Instytut Badań Literackich Polskiej Akademii Nauk, Centrum Badań Historycznych Polskiej Akademii Nauk w Berlinie, Uniwersytet Łódzki, Ośrodek „Pogranicze sztuk, kultur, narodów” w Sejnach, Akademia im. Jana Długosza w Częstochowie.

DOSTĘPNOŚĆ

Redakcja czasopisma „Anthropos?” misyjnie traktuje status open-access. Wszystkie teksty, opublikowane w czasopiśmie od początku istnienia, są dostępne w internecie nieodpłatnie i bez zwłoki (moment publikacji jest momentem udostępnienia w sieci). Monograficzne numery czasopisma w latach 2003–2019 były wydawane w wersji internetowej (ISSN 1730–9549) i na nośnikach elektronicznych CD (ISSN 1689–720X). „Anthropos?” do 2014 roku był półrocznikiem, a od roku 2015 jest rocznikiem, pierwotną wersją pisma jest wersja internetowa (http://www.anthropos.us.edu.pl). Ponadto czasopismo udostępnia wszystkie teksty w bazach i repozytoriach naukowych (patrz w dziale: Indeksacja w bazach naukowych) Czasopismo posiada pełną wersję polskojęzyczną – http://www.anthropos.us.edu.pl, jak i wersję anglojęzyczną – http://www.anthropos.us.edu.pl/index_en.htm, która zawiera następujące komponenty: Project „Anthropos?”, Abstracts, Editorial Review Board, Author Guidelines, Journal Indexing, Archives. Czasopismo jest indeksowane w bazach naukowych od dłuższego czasu i działania te nie zostały przeprowadzone tylko w ostatnich dwóch czy trzech latach na okoliczność procedur ocennych. Wiązały się z powziętą na samym początku działalności wydawniczej ideą upowszechnienia. Pozwoliło to umieścić w katalogach wszystkie numery monograficzne, co wynikało z działań redakcji, ale i odbywało się niejako „poza nią”, kiedy czasopismo zastało w wyniku zewnętrznych klasyfikacji umieszczone w wykazach zagranicznych: Universitätsbibliothek Heidelberg – Elektronische Zeitschriftenbibliothek Heidelberg. Czasopismo jest indeksowane m.in. w bazach: Central and Eastern European Library – CEEOL, The Central European Journal of Social Science and Humanities – CEJSH, Philosophy in Europe PHILOS-L Archives, Electronic Journals Library – Social Science Research Center Berlin, wykaz czasopism naukowych Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego (lista B do stycznia 2019 roku), Universitätsbibliothek Heidelberg – Elektronische
Zeitschriftenbibliothek Heidelberg, Repozytorium Centrum Otwartej Nauki, Polska Bibliografia Naukowa, POL-index, POL-on, Index Copernicus Journal Master List.