Sull’impostazione delle tavole di coniugazione dei verbi italiani ad uso degli stranieri: esempio polacco [Tablice koniugacyjne czasowników włoskich wydane w Polsce: analiza porównawcza]

Daniel Słapek
http://orcid.org/0000-0002-3755-9778

Abstrakt

Celem artykułu jest analiza porównawcza tablic koniugacyjnych czasowników włoskich wydanych w Polsce. Omówione zostały: a) struktura tablic, b) uproszczona gramatyka przedstawiona we wstępie, c) wybrane alternacje fonetyczne/ortograficzne czasowników włoskich, d) czasowniki trzeciego paradygmatu fleksyjnego, które wymagają infiksu -isc- przed morfemem gramatycznym, e) czasowniki mające równoważne formy fleksyjne czasowniki defektywne, g) czasowniki z prefiksem.


Słowa kluczowe

czasownik włoski; koniugacja; fleksja czasownika; tablice koniugacyjne; gramatyka włoska

Bertinetto Pier Marco (2001): Il verbo. In: Grande grammatica italiana di consultazione, Vol. II. I sintagmi verbale, aggettivale, avverbiale. La subordinazione. A cura di L. Renzi, G. Salvi, A. Cardinaletti. Bologna.

Bertinetto Pier Marco, Burani Cristina, Laudanna Alessandro, Marconi Lucia, Ratti Daniela, Rolando Claudia, Thornton Anna Maria (2005): Corpus e Lessico di Frequenza dell’Italiano Scritto (CoLFIS). Online: linguistica.sns.it/CoLFIS/Home.htm [accesso: 10.11.2020].

Da Tos Martina (2013): The Italian FINIRE-type verbs: a case of morphomic at-The Italian FINIRE-type verbs: a case of morphomic at-traction. In: The Boundaries of Pure Morphology. A cura di S. Cruschina, M. Maiden, J.C. Smith. Oxford.

Dardano Maurizio, Trifone Pietro (1995): Grammatica italiana con nozioni di linguistica (terza edizione). Milano.

Grochowska-Reiter Anna (2020): Międzyrostek -sc- w trzeciej koniugacji włoskich czasowników. In: VI Spotkania Naukowe Badaczy Historii Języka. A cura di M. Woźnicka, M. Nkollo. Poznań.

Grochowska-Reiter Anna, Słapek Daniel (2019): Discordanze teorico-pratiche nella presentazione di alcune norme grammaticali al livello A1/A2 nelle grammatiche di italiano LS/L2. “Italica Belgradensia”, vol. 1/2019. DOI: https://doi.org/10.18485/italbg.2019.1.1

Słapek Daniel (2016): Forme verbali alternative (regolari e irregolari) del passato remoto. “Studia universitatis hereditati”, vol. 4/1. DOI: https://doi.org/10.26493/2350-5443.4(1)

Słapek Daniel (2020a): Doppia coniugazione regolare del Passato Remoto in italiano contemporaneo: la (falsa?) alternanza tra le forme verbali uscenti in -ei, -é, -erono ed -etti, -ette, -ettero. “Zeitschrift für romanische Philologie”, vol. 136/1. DOI: https://doi.org/10.1515/zrp-2020-0009

Słapek Daniel (2020b): La presentazione delle (ir)regolarità flessive nelle grammatiche d’italiano per stranieri: il caso dei tempi passati. “Italica Belgradensia”, vol. 1. DOI: https://doi.org/10.18485/italbg.2020.1.8

Thornton Anna Maria (2011): Overabundance (multiple forms realizing the same cell): A noncanonical phenomenon in Italian verb morphology. In: Morphological autonomy: Perspectives from Romance inflectional morphology. A cura di M. Maiden, J. C. Smith, M. Goldbach, M. O. Hinzelin. Oxford.

Thornton Anna Maria (2017): Sovrabbondanza verbale: compiere, compire, adempiere, adempire, empiere, empire, riempire, riempiere. “Italiano digitale”, vol. 1 (aprile–giugno).

Serianni Luca, con la collaborazione di Alberto Castelvecchi (1989): Grammatica italiana. Italiano comune e lingua letteraria. Suoni, forme, costrutti. Torino.

Grammatiche italiane per stranieri citate nel testo Celi Monica, Medaglia Cinzia, Giarratana Marco (2019): Grammatica d’uso della lingua

italiana. Teoria ed esercizi. Seconda edizione (A1/B2). Milano.

Iacovoni Gabriella, Persiani Nadia, Fiorentino Barbara (2009): Gramm.it. Grammatica italiana per stranieri con esercizi e testi autentici (A1/C1). Torino.

Landriani Maria Rita (2012): Grammatica attiva. Italiano per stranieri (A1/B2+). Firenze.

Tavole di coniugazione analizzate

Diaco Mimma, Kraft Laura (2004): Czasy i czasowniki włoskie. Reguly, przykłady w tabelach. Przekład i adaptacja A. Powalska. Poznań.

Diaco Mimma, Kraft Laura, Recchia Giulio (2008): Czasy i czasowniki włoskie. Pełna odmiana czasowników w tabelach. Przekł. i adaptacja A. Powalska. Poznań.

Florczak Hanna (2007): Nowe wzory odmian czasowników włoskich. Tablice odmian, wskazówki gramatyczne, rekcja. Warszawa.

Kaliska Marta (2009): Tablice czasowników włoskich. Warszawa.

Mierzejewska Dorota (2012): Czasowniki włoskie z odmianami. Warszawa.

Morris Maria (1999): Czasowniki włoskie. Przekł. i adaptacja B. Sławomirska. Kraków.

Szewc Zofia, Szewc Andrzej (1992): Włoskie czasowniki nieregularne wraz z wykazem czasowników nieprzechodnich odmieniających się z czasownikami posiłkowymi avere i essere. Warszawa.

Wilkin Andrew (2001): Czasowniki włoskie. Tłum. S. Kamińska. Warszawa.

Zawadzka Daniela (1995): Czasowniki włoskie: dopełnienia, odmiana. Warszawa.


Opublikowane : 2021-05-28


SłapekD. (2021). Sull’impostazione delle tavole di coniugazione dei verbi italiani ad uso degli stranieri: esempio polacco [Tablice koniugacyjne czasowników włoskich wydane w Polsce: analiza porównawcza]. Fabrica Litterarum Polono-Italica, (3), 175-194. https://doi.org/10.31261/FLPI.2021.03.11

Daniel Słapek 
Uniwersytet Jagielloński  Polska
http://orcid.org/0000-0002-3755-9778