Edukacja polonistyczna w czasach populistycznej zarazy


Abstrakt

The article encourages reflection on the role of Polish language education in the face of contemporary challenges. One of them is the expansion of populism (e.g. in politics, in the media, in the way of thinking about education) and the accompanying disinformation campaigns, propaganda or replacing information analysis with emotional opinions. We are also in Poland witnessing this disturbing process, which threatens the foundations of democracy. That is why teaching a critical attitude towards theses expressed in public discourse is so important. The article shows how access to reliable information can contribute to forming such an attitude. The author also suggests that the interpretation of modern children’s literature may be used to expose populist lies, harmful simplifications, and manipulation of facts; it can also successfully support the development of mature civic awareness even among very young students. The point of reference in this case is the problem of attitude towards refugees.


Słowa kluczowe

populism; education; children’s literature; information; opinions

Badanie charakteru i skali niezgłaszanych przestępstw z nienawiści wobec członków wybranych społeczności w Polsce. Raport z badania, 2018, Warszawa. https://www.osce.org/pl/odihr/412463?download=true [data dostępu: 24.04.2020].

Bardijewska L., 2016, Kot Karima i obrazki, Łódź 2016.

Bartlett J., 2019, Ludzie przeciw technologii. Jak Internet zabija demokrację (i jak możemy ją ocalić), Umiński K., przeł., Katowice.

Bartolo P., Tilotta L., 2017, Lekarz z Lampedusy. Opowieść o cierpieniu i nadziei, Stopa K., przeł., Kielce.

Bauer W., 2016, Przez morze. Z Syryjczykami do Europy, Kalinowska E., przeł., Wołowiec.

Björk A., Beijmo M., 2017, Łódź 310. Śmierć na Morzu Śródziemnym, Kowadło‑Przedmojska I., przeł., Warszawa.

Bourdieu P., Passeron J.C., 1990, Reprodukcja. Elementy teorii systemu nauczania, Neyman E., przeł., Warszawa.

Castells M., 2013, Władza komunikacji, Jedliński J., Tomanek P., przeł., Warszawa.

Czapliński P., 2016, Wojna wstydów, „Teksty Drugie”, nr 4, s. 17—45.

Garton Ash T., 2018, Wolne słowo. Dziesięć zasad dla połączonego świata, Godyń M., Godyń F., przeł., Kraków.

Golka M., 2008, Bariery w komunikowaniu i społeczeństwo (dez)informacyjne, Warszawa.

Gortat G., 2017, Moje cudowne dzieciństwo w Aleppo, Warszawa.

http://orka.sejm.gov.pl/Druki8ka.nsf/0/C4B224C28DB9367BC12583CB0032CA99/%24File/3324.pdf [data dostępu: 23.04.2020].

http://www.rjp.pan.pl/index.php?option=com_content&view=article&id=1773:oswiadczenie-prezydium-rady-jezyka-polskiego&catid=109&Itemid=81 [data dostępu: 22.04.2020].

https://easo.europa.eu/news-events/asylum-applications-eu-increase-2019 [data dostępu: 24.04.2020].

https://ec.europa.eu/education/sites/education/files/document-library-docs/et-monitorreport-2019-poland_pl.pdf [data dostępu: 20.04.2020].

https://konkret24.tvn24.pl/polska,108/cel-polska-podsumowujemy-dane-o-uchodzcach,877337.html [data dostępu: 25.04.2020].

https://migracje.gov.pl/statystyki/zakres/swiat/typ/dokumenty/widok/mapa/rok/2020/?x=-0.4656&y=0.1888&level=2 [data dostępu: 24.04.2020].

https://oko.press/oko-press-z-nagroda-freedom-of-expression-za-obrone-wolnoscislowa/ [data dostępu: 19.04.2020].

https://oko.press/polska-spada-w-rankingach-wolnosci-slowa-niezalezne-media/ [data dostępu: 19.04.2020].

https://oko.press/the-economist-w-rankingu-demokracji-polska-po-raz-pierwszynidatazej-niz-wegry/ [data dostępu: 19.04.2020].

https://rsf.org/en/poland [data dostępu: 19.04.2020].

https://udsc.gov.pl/legalizacja-pobytu-w-2019-r-podsumowanie [data dostępu: 24.04.2020].

https://udsc.gov.pl/ochrona-miedzynarodowa-w-ue-podsumowanie-2019-r/ [data dostępu: 24.04.2020].

https://easo.europa.eu/news-events/asylum-applications-eu-increase-2019 [data dostępu: 24.04.2020].

https://konkret24.tvn24.pl/polska,108/przyjmujemy-caly-czas-uchodzcow-z-ukrainyilu-dokladnie,920066.html [data dostępu: 25.04.2020].

https://ungc.org.pl/aktualnosci/onz-o-likwidacji-dyskryminacji-rasowej-polsce/ [data dostępu: 24.04.2020].

https://www.cbos.pl/SPISKOM.POL/2018/K_087_18.PDF [data dostępu: 24.04.2020].

https://www.eiu.com/public/topical_report.aspx?campaignid=democracyindex2019 [data dostępu: 19.04.2020].

https://www.rpo.gov.pl/pl/content/skala-przestepstw-motywowanych-uprzedzeniami-inienawi%C5%9Bci%C4%85-w-Polsce-badania-rpo-i-odhir [data dostępu: 24.04.2020].

https://www.unhcr.org/globaltrends2018/ [data dostępu: 24.04.2020].

https://www.unhcr.org/pl/3159-na-swiecie-jest-az-70-milionow-osob-przesiedlonychwysoki-komisarz-narodow-zjednoczonych-ds-uchodzcow-apeluje-o-wieksza-solidarnosc.html [data dostępu: 24.04.2020].

https://wyborcza.pl/7,75399,25912032,syryjska-lekarka-dla-wyborczej-takiego-bestialstwa-nikt-sie.html [data dostępu: 1.05.2020].

Kasprzak P., Kołodziej P., Kłakówna Z.A, Regiewicz A., Waligóra J., 2016, Edukacja w czasach cyfrowej zarazy, Toruń.

Kaźmierska A., Brzeziński W., 2018, Strefy cyberwojny, Warszawa.

Koziołek R., 2019, Humanista sygnalista, w: tegoż, Wiele tytułów, Wołowiec.

Liberti S., 2013, Na południe od Lampedusy. Podróże rozpaczy, Wyrembelski W., przeł., Wołowiec.

Markowski M.P., 2007, Wojny nowoczesnych plemion. Spór o rzeczywistość w epoce populizmu, Kraków.

Pieniążek P., Kraj, któremu odebrano wolę, „Tygodnik Powszechny” z 14 marca 2020 roku. https://www.tygodnikpowszechny.pl/kraj-ktoremu-odebrano-wole-162563 [data dostępu: 20.04.2020].

Siemieniecki B., red., 2007, Manipulacja — media — edukacja, Toruń.

Vaidhyanathan S., 2018, Antisocial Media. Jak Facebook oddala nas od siebie i zagraża demokracji, Mincer W., przeł., Warszawa.

Witek R., 2016, Chłopiec z Lampedusy, Łódź.

Pobierz

Opublikowane : 2020-06-25


KocK. (2020). Edukacja polonistyczna w czasach populistycznej zarazy. Paidia I Literatura, (2), 13-34. https://doi.org/10.31261/PiL.2020.02.02

Krzysztof Koc 
Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu  Polska
https://orcid.org/0000-0001-9734-945X