Analiza ilościowa grup spółgłoskowych w logopedycznych narzędziach do badania zaburzeń artykulacji



Abstrakt

In the research on children’s articulation, several types of attempts to assess the implementation of phonemes are usually taken into account. An image questionnaire is a tool allowing us to study articulation. The purpose of using this kind of aid is to either indicate or exclude a speech disorder – in this case, for example, regarding the faulty implementation of individual phonemes. The article analyses quantitatively one of the phonological aspects of the lexical content of ten selected diagnostic tests used to study the articulation of children between the ages of three and seven. The studies include the occurrence of consonant groups, the attention to the position of the appearance of consonant clusters, their number in the lexical unit, and the quantity of consonant elements adjacent to each other.


Słowa kluczowe

consonant groups; speech therapy diagnosis; articulation research

Antos D., Demel G., Styczek I.: Jak usuwać seplenienie i inne wady wymowy. Warszawa, Państwowe Zakłady Wydawnictw Szkolnych, 1971.

Balejko A.: Test nazywania. Diagnoza i terapia osób z zaburzeniami mowy. Białystok, Wydaw. Akademickie 2005, s. 3–24.

Bieńkowska K.: Kwestionariusz obrazkowy do badania artykulacji. Radom, Wydaw. Naukowe Instytutu Technologii Eksploatacji – BIP 2012.

Billewicz G., Zioło B.: Kwestionariusz badania mowy. Kraków, Impuls 2015.

Bargiełówna M.: Grupy fonemów spółgłoskowych współczesnej polszczyzny kulturalnej. „Biuletyn Polskiego Towarzystwa Językoznawczego” 1950, nr 10, s. 1–25.

Bryndal M.: Fonologiczna interpretacja procesów doskonalenia wymowy dziecięcej na tle współczesnych teorii fonologicznych. Gliwice, „Komlogo” Piotr Gruba 2015, s. 85.

Czaplewska E.: Diagnoza zaburzeń rozwoju artykulacji. W: Diagnoza logopedyczna. Podręcznik akademicki. Red. E. Czaplewska, S. Milewski. Sopot, Gdańskie Wydaw. Psychologiczne 2012, s. 65–120.

Czaplewska E.: Rozumienie pragmatycznych aspektów wypowiedzi przez dzieci ze Specyficznym zaburzeniem językowym SLI. Gdańsk, Harmonia Universalis 2012.

Demel G.: Minimum logopedyczne nauczyciela przedszkola. Warszawa, Wydawnictwa Szkolne i Pedagogiczne, 1996.

Dobrogowska K.: Śródgłosowe grupy spółgłosek w polskich tekstach popularnonaukowych. „Polonica” 1984, R. 10, s. 15–34.

Dobrogowska K.: Word Internal Consonant Clusters in Polish Artistic Prose. “Studia Phonetica Posnaniensia” 1991, vol. 2, s. 43–67.

Dukiewicz L.: Rodzaje i częstość występowania nagłosowych grup fonemów typu CC/V/-, CCC/V/-, CCCC/V/-, w polskich tekstach prasowych. „Lĕtopis Instituta za serbski ludospyt” 1980, A, 27/2, s. 142–157.

Dunaj B.: Grupy spółgłoskowe współczesnej polszczyzny mówionej (w języku mieszkańców Krakowa). W: „Zeszyty Naukowe Uniwersytetu Jagiellońskiego. Prace Językoznawcze”. Z. 83. Warszawa, Państwowe Wydaw. Naukowe, 1985.

Dunaj B.: Zasady poprawnej wymowy polskiej. „Język Polski. Organ Towarzystwa Miłośników Języka Polskiego” 2006, R. 86, z. 3, s. 161–172.

Emiluta-Rozya D.: Całościowe badanie logopedyczne z materiałem obrazkowym. Warszawa, Wydaw. Akademii Pedagogiki Specjalnej 2013.

Emiluta-Rozya D.: Uwagi do narzędzi diagnostycznych mojego autorstwa i współautorstwa. W: Metody i narzędzia diagnostyczne w logopedii. W: „Z Prac Towarzystwa Kultury Języka”. T. 12. Warszawa, Elipsa 2015, s. 32–48.

Jassem W., Łobacz P.: Analiza fonotaktyczna tekstu polskiego. „Prace IPPT”. [Nr] 63. Warszawa, Instytut Podstawowych Problemów Techniki, 1971, s. 1–30.

Jastrzębowska G., Pelc-Pękala O.: Diagnoza i terapia zaburzeń artykulacji (dyslalii). W: Logopedia – pytania i odpowiedzi. Podręcznik akademicki, Tom 2 Zaburzenia komunikacji językowej u dzieci i osób dorosłych. Red. T. Gałkowski, G. Jastrzębowska. Opole, Wydaw. Uniwersytetu Opolskiego 2003, s. 403–429.

Jastrzębowska G., Pelc-Pękala O.: Metodyka ogólna diagnozy i terapii logopedycznej. W: Logopedia – pytania i odpowiedzi. Podręcznik akademicki. T. 2: Zaburzenia komunikacji językowej u dzieci i osób. Red. T. Gałkowski, G. Jastrzębowska. Opole, Wydaw. Uniwersytetu Opolskiego 2003, s. 309–345.

Kania J.T.: Dezintegracja systemu fonologicznego w afazji (na materiale języka polskiego). Wrocław, Ossolineum, 1976, s. 71–90.

Kania J.T.: Szkice logopedyczne. Warszawa, Wydawnictwa Szkolne i Pedagogiczne, 1982, s. 187.

Kamińska B.: Jak uczyć dykcji przyszłych logopedów. W: Afazja i autyzm. Zaburzenia mowy oraz myślenia. Red. M. Młynarska, T. Smereka. Wrocław, Wrocławskie Towarzystwo Naukowe Wydaw. 2007, s. 329–333.

Kamińska B.: Kilka uwag o wymowie dziennikarzy radiowych. W: Afazja i autyzm. Zaburzenia mowy oraz myślenia; Red. M. Młynarska, T. Smereka. Wrocław, Wrocławskie Towarzystwo Naukowe Wydaw. 2007, s. 335–341.

Krajna E.: Doskonalenie artykulacji u dzieci przedszkolnych – wybrane zagadnienia. „Logopedia” 2002, t. 31, s. 27–52.

Krajna E.: 100-wyrazowy test artykulacyjny. Podręcznik. Gliwice, „Komlogo” Piotr Gruba 2008.

Krawiec M.: Próby do badania kompetencji językowej dzieci 6–8-letnich z uszkodzeniami słuchu. Radom, SODiR PZG 2003.

Michalak-Widera I., Węsierska K.: Test do badań przesiewowych mowy dla dzieci w wieku przedszkolnym. Katowice, Unikat 2 2012.

Milewski S.: Grupy spółgłoskowe w języku mówionym dzieci przedszkolnych. „Logopeda. Czasopismo Internetowe” 2005, 1 (1). https://logopeda.org.pl/resources/pliki/64_logopeda___nr_1.pdf, s. 5–32.

Milewski S.: Mowa dorosłych kierowana do niemowląt. Studium fonostatyczno-fonotaktyczne. Gdańsk, Wydaw. Uniwersytetu Gdańskiego 2004.

Milewski S.: Nagłosowe grupy spółgłoskowe w tekstach mówionych dzieci w wieku przedszkolnym. W: Logopedia jako nauka interdyscyplinarna – teoretyczna i stosowana. Red. I. Nowakowska-Kempna. Katowice, Wydaw. Uniwersytetu Śląskiego 1998, s. 175–211.

Milewski S.: Śródgłosowe grupy spółgłoskowe w tekstach mówionych dzieci w wieku przedszkolnym. W: Zaburzenia mowy. T. 1. Red. S. Grabias, Lublin, Wydaw. Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej 2001, s. 216–253.

Milewski S., Kamińska B.: Grupy spółgłoskowe współczesnej polszczyzny w aspekcie normatywnym. W: Logopedia artystyczna. Red. B. Kamińska, S. Milewski. Gdańsk, Harmonia Universalis 2016, s. 194–211.

Mirecka U.: Dyzartria w mózgowym porażeniu dziecięcym. Segmentalna i suprasegmentalna specyfika ciągu fonicznego a zrozumiałość wypowiedzi w przypadkach dyzartrii w mpd., Lublin. Wydaw. Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej 2013, s. 82–83.

Mirecka U., Gustaw K.: Skala dyzartrii. Wersja dla dzieci. Wrocław, Continuo 2006, s. 10.

Pluta-Wojciechowska D.: Analityczno-fonetyczna metoda oceny realizacji fonemów. W: Metody i narzędzia diagnostyczne w logopedii. W: „Z Prac Towarzystwa Kultury Języka”. T. 12. Warszawa, Elipsa 2015, s. 64–78.

Przybyla O.: Analiza dźwiękowej realizacji mowy w antropomotorycznej w perspektywie opisu. „Forum Logopedyczne” 2013, nr 21, s. 63–79.

Przybyla O.: Motoryczne zdolności koordynacyjne w świetle badań nad mową. W: Metodologia badań logopedycznych. Red. K. Kaczorowska-Bray, S. Milewski. Gdańsk, Harmonia Universalis 2015, s. 322–363.

Przybysz-Piwko M.: Realizacja nagłosowych grup spółgłoskowych u osób z afazją (na materiale wyrazów polskich). W: Badania lingwistyczne nad afazją. Red. H. Mierzejewska. Warszawa, Ossolineum 1978, s. 167–177.

Przybysz-Piwko M.: Stabilizowanie grup spółgłoskowych w wyrazach. W: Badania lingwistyczne nad afazją. Red. H. Mierzejewska. Warszawa, Ossolineum 1978, s. 247–253.

Rocławski B.: Podstawy wiedzy o języku polskim dla glottodydaktyków, pedagogów, psychologów i logopedów. Gdańsk, Glottispol 2010.

Rocławski B.: Poradnik fonetyczny dla nauczycieli. Warszawa, Wydawnictwa Szkolne i Pedagogiczne 1986, s. 23–24.

Rocławski B.: Zarys fonologii, fonetyki, fonotaktyki i fonostatystyki współczesnego języka polskiego. Gdańsk, Wydaw. Uczelniane Uniwersytetu Gdańskiego 1986, s. 85–86.

Rodak H.: Terapia dziecka z wadą wymowy. Warszawa, Wydaw. Uniwersytetu Gdańskiego 1994.

Rodak H.: Uczymy się poprawnie mówić. Poradnik logopedyczny z ćwiczeniami r. Warszawa, Wydawnictwa Szkolne i Pedagogiczne 1998.

Siudzińska N., Stępień M.: Czy i w jakim stopniu narzędzia służące do diagnozy logopedycznej odzwierciedlają strukturę języka? W: Język i logopedia. Red. Z. Zaron, J. Porayski-Pomsta. Warszawa, BEL Studio 2013, s. 149–166.

Skorek E.M.: Reranie. Profilaktyka, diagnoza, korekcja. Kraków, Impuls 2003.

Sołtys-Chmielowicz A.: Problem zrozumiałości wypowiedzi w przypadkach dyslalii. „Logopedia” 2003, t. 32, s. 157–165.

Sołtys-Chmielowicz A.: Standard postępowania logopedycznego w przypadku dyslalii. W: Standardy postępowania logopedycznego. „Logopedia” 2008, t. 37, s. 59–67.

Sołtys-Chmielowicz A.: Wady wymowy i ich korygowanie. „Logopedia” 2002, t. 31, s. 53–93.

Sołtys-Chmielowicz A.: Zaburzenia artykulacji. W: Podstawy neurologopedii. Podręcznik akademicki. Red. T. Gałkowski, E. Szeląg, G. Jastrzębowska. Opole, Wydaw. Uniwersytet Opolski 2005, s. 421–474.

Śledziński D.: Analiza struktury grup spółgłoskowych w nagłosie oraz w wygłosie wyrazów w języku polskim. „Kwartalnik Językoznawczy” 2010, nr 3–4, s. 61–83.

Śledziński D.: Podział korpusu tekstów na sylaby – analiza polskich grup spółgłoskowych. „Kwartalnik Językoznawczy” 2013, nr 3, s. 48–100.

Toczyska B.: Dotkliwa artykulacja – korekcja głosek ć, dź, ś, ź. Gdańsk, Harmonia 2010.

Toczyska B.: Elementarne ćwiczenia dykcji. Gdańsk, Gdańskie Wydaw. Oświatowe 2007, s 19.

Toczyska B.: Głośno i wyraźnie. 9 lekcji dobrego mówienia. Gdańsk, GWP 2007b, s. 277–293.

Toczyska B.: Łamańce z dedykacją, czyli makaka ma Kama. Gdańsk, Podkowa 1998, s. 18–20.

Toczyska B.: Zacznij od samogłoski. Samogłoska w logopedii artystycznej. Gdańsk, Harmonia Universalis 2016, s. 238–246.

Wójtowiczowa J.: Bilans fonetyczny. „Język Polski” 1993, z. 1–2. s. 88–91.

Wójtowiczowa J.: Gramy w słowa. Loteryjka obrazkowa. 1996.

Wójtowiczowa J.: Logopedyczny zbiór wyrazów. Warszawa, Wydawnictwa Szkolne i Pedagogiczne 1993.

Pobierz

Opublikowane : 2018-12-23


Binkuńska, E. (2018). Analiza ilościowa grup spółgłoskowych w logopedycznych narzędziach do badania zaburzeń artykulacji. Logopedia Silesiana, (7), 81-101. Pobrano z https://www.journals.us.edu.pl/index.php/LOGOPEDIASILESIANA/article/view/8237

Ewa Binkuńska  logopediasilesiana@us.edu.pl
Katedra Logopedii, Wydział Filologiczny, Uniwersytet Gdański  Polska
https://orcid.org/0000-0002-3901-7024