Developmental Tendencies of Articulation of Slit and Compact-slot Sounds in CCV-, -VCC- and -VCC Groups in the Pronunciation of Three-, Four- and Five-year-old Children



Abstrakt

The pronunciation of consonant groups in three-, four-, and five-year-old children is an exponent of the acquired phonological competences. A genuine study has to consider the pronunciation of consonants characteristic of specific early stages of speech development. The element of phonetic neighborhood is also an important aspect, being a decisive feature for the final implementation of a specific consonantal connection. In the speech of preschool children, the implementation of consonant groups (CCV-, -VCC- and -VCC), in addition to the pronunciation consistent with the standard one, includes substitutions, reductions, assimilation, and other phenomena, for instance, epentesis. Moreover, there is the coexistence of several types of pronunciation violations of consonant clusters.


Słowa kluczowe

pronunciation of consonant groups; pronunciation of preschool children; speech development

Barlow, J.A. (2003). Asymmetries in the Acquisition of Consonant Clusters in Spanish. Canadian Journal of Linguistics / Revue canadienne de linguistique, 48(3/4), 179–210.

Barlow, J.A. (2005). Phonological change and the representation of consonant clusters in Spanish: A case study. Clinical Linguistics & Phonetics, 19(8), 659–679.

Bee, H. (2004). Psychologia rozwoju człowieka (J. Gilewicz, & A. Wojciechowski, tłum.). Poznań: Wydaw. Zysk i S-ka.

Binkuńska, E . ( 2017). G rupy s półgłoskowe w l ogopedycznych p róbach d iagnostycznych. W: S. Milewski, K. Kaczorowska-Bray, & B. Kamińska (red.), Studia logopedyczno-lingwistyczne. Księga jubileuszowa z okazji 70-lecia urodzin Profesora Edwarda Łuczyńskiego (s. 295–311). Gdańsk: Harmonia Universalis.

Bryndal, M. (2015). Fonologiczna interpretacja procesów doskonalenia wymowy dziecięcej na tle współczesnych teorii fonologicznych. Gliwice: Wydaw. Komlogo Piotr Gruba.

Czaplewska, E. (2012). Diagnoza zaburzeń rozwoju artykulacji. W: E. Czaplewska, & S. Milewski (red.), Diagnoza logopedyczna. Podręcznik akademicki (s. 65–120). Sopot: Gdańskie Wydaw. Psychologiczne.

Demuth, K., & Kehoe, M. (2006). The Acquisition of Word-final Clusters in French. Catalan Journal of Linguistics, 5, 59–81.

Dołęga, Z. (2003). Promowanie rozwoju mowy w okresie dzieciństwa – prawidłowości rozwoju, diagnozowanie i profilaktyka. Katowice: Wydaw. Uniwersytetu Śląskiego.

Dunaj, B. (2006). Zasady poprawnej wymowy polskiej. Język Polski, LXXXVI, 161–172.

Dyszak, A., Laskowska, E., & Święcicka, M. (1997). Fonetyczny i fonologiczny opis współczesnej polszczyzny. Skrypt dla studentów filologii polskiej. Bydgoszcz: Wydaw. Uczelniane Wyższej Szkoły Pedagogicznej.

Gwozdiew, A.N. (2007). Woprosy izuczenija dietskoj reczi. Moskwa: Izdatielstwo Akademii Pedagogiczeskich Nauk.

Kaczmarek, L. (1982). Nasze dziecko uczy się mowy. Lublin: Wydaw. Lubelskie.

Kania, J.T. (2001). Szkice logopedyczne. Lublin: Polskie Towarzystwo Logopedyczne. Zarząd Główny.

Kielar-Turska, M. (2012). Rozwój sprawności językowych i komunikacyjnych. W: E. Czaplewska, & S. Milewski (red.), Diagnoza logopedyczna. Podręcznik akademicki (s. 15–63). Sopot: Gdańskie Wydaw. Psychologiczne.

Krajna, E. (2002). Doskonalenie artykulacji u dzieci przedszkolnych – wybrane zagadnienia. Logopedia, 31, 27–52.

Krajna, E. (2008). 100-wyrazowy test artykulacyjny. Podręcznik. Gliwice: Wydaw. Komlogo Piotr Gruba.

Krasowicz-Kupis, G. (2004). Rozwój świadomości językowej dziecka. Teoria i praktyka. Lublin: Wydaw. Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej.

Lleó, C., & Prinz, M. (1996). Consonant Clusters in Child Phonology and the Directionality of Syllable Structure Assignmemt. Journal of Child Language, 23, 31–56.

Łobacz, P. (1996). Polska fonologia dziecięca. Studia fonetyczo-akustyczne. Warszawa: Wydaw. Energeia.

Łobacz, P.: (2005). Prawidłowy rozwój mowy dziecka. W: T. Gałkowski, E. Szeląg, & G. Jastrzębowska (red.), Podstawy neurologopedii. Podręcznik akademicki (s. 231–268). Opole: Wydaw. Uniwersytetu Opolskiego.

Madelska, L. (2005). Słownik wariantywności fonetycznej współczesnej polszczyzny. Kraków: Collegium Columbinum.

Milewski, S. (1998). Nagłosowe grupy spółgłoskowe w tekstach mówionych dzieci w wieku przedszkolnym. W: I. Nowakowska-Kempna (red.), Logopedia jako nauka interdyscyplinarna – teoretyczna i stosowana (s. 175–211). Katowice: Wydaw. Uniwersytetu Śląskiego.

Milewski, S. (1999). Lingwistyczne i dydaktyczne aspekty analizy fonemowej. Lublin: Wydaw. Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej.

Milewski, S. (2001). Śródgłosowe grupy spółgłoskowe w tekstach mówionych dzieci w wieku przedszkolnym. W: S. Grabias (red.), Zaburzenia mowy. T. 1 (s. 216–252). Lublin: Wydaw. Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej.

Milewski, S. (2005). Grupy spółgłoskowe w języku mówionym dzieci przedszkolnych. Logopeda. Czasopismo internetowe, 1(1), 5–32.

Milewski, S. (2017). Grupy spółgłoskowe jako problem logopedyczny. W: S. Milewski, K. Kaczorowska-Bray, & B. Kamińska (red.), Studia logopedyczno-lingwistyczne. Księga jubileuszowa z okazji 70-lecia urodzin Profesora Edwarda Łuczyńskiego (s. 269–294). Gdańsk: Harmonia Universalis.

Porayski-Pomsta, J. (2015). O rozwoju mowy dziecka. Dwa studia. Warszawa: Dom Wydawniczy „Elipsa”.

Przybyla, O. (2013). O kinestezji, praksji oralnej i koordynacji w perspektywie integrującej. W: J. Panasiuk, & T. Woźniak (red.), Język-człowiek-społeczeństwo (s. 791–811). Lublin: Wydaw. Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej.

Przybyla, O. (2015). Motoryczne zdolności koordynacyjne w świetle badań nad mową. W: K. Kaczorowska-Bray, & S. Milewski (red.), Metodologia badań logopedycznych (s. 322–363). Gdańsk: Wydawnictwo Harmonia Universalis.

Rocławski, B. (1986a). Poradnik fonetyczny dla nauczycieli. Warszawa: Wydawnictwa Szkolne i Pedagogiczne.

Rocławski, B. (1986b). Zarys fonologii, fonetyki, fonotaktyki i fonostatystyki współczesnego języka polskiego. Gdańsk: Wydaw. Uczelniane Uniwersytetu Gdańskiego.

Sołtys-Chmielowicz, A. (1998). Wymowa dzieci przedszkolnych. Lublin: Wydaw. Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej.

Sołtys-Chmielowicz, A. (2005). Zaburzenia artykulacji. W: T. Gałkowski, E. Szeląg, & G. Jastrzębowska (red.), Podstawy neurologopedii. Podręcznik akademicki (s. 421–474). Opole: Wydaw. Uniwersytetu Opolskiego.

Sołtys-Chmielowicz, A. (2008). Zaburzenia artykulacji. Teoria i praktyka. Kraków: Impuls.

Śledziński, D. (2010). Analiza struktury grup spółgłoskowych w nagłosie oraz w wygłosie wyrazów w języku polskim. Kwartalnik Językoznawczy, 3–4, 61–84.

Śledziński, D. (2013). Podział korpusu tekstów na sylaby – analiza polskich grup spółgłoskowych. Kwartalnik Językoznawczy, 3, 48–100.

Wójtowiczowa, J. (1993). Logopedyczny zbiór wyrazów. Warszawa: Wydawnictwa Szkolne i Pedagogiczne.

Zarębina, M. (1965). Kształtowanie się systemu językowego dziecka. Wrocław–Warszawa–Kraków: Zakład Narodowy im. Ossolińskich.

Zarębina, M. (1994). Język polski w rozwoju jednostki. Gdańsk: Wydaw. Glottispol.

Zgółkowa, H. (2016). Słownictwo dzieci w wieku przedszkolnym w latach 2010–2015. Poznań: Wydaw. Uniwersytetu Adama Mickiewicza.

Zgółkowa, H., & Bułczyńska, K. (1987). Słownictwo dzieci w wieku przedszkolnym: listy frekwencyjne. Poznań: Wydaw. Uniwersytetu Adama Mickiewicza.

Zydorowicz, P. (2010). Consonant clusters across morpheme boundaries: polish morphonotactic inventory and its acquisition. Poznań Studies in Contemporary Linguistics, 46(4), 565–588.

Pobierz

Opublikowane : 2019-12-22


Binkuńska, E. (2019). Developmental Tendencies of Articulation of Slit and Compact-slot Sounds in CCV-, -VCC- and -VCC Groups in the Pronunciation of Three-, Four- and Five-year-old Children. Logopedia Silesiana, (8), 137-175. Pobrano z https://www.journals.us.edu.pl/index.php/LOGOPEDIASILESIANA/article/view/8267

Ewa Binkuńska  logopediasilesiana@us.edu.pl
Instytut Logopedii, Uniwersytet Gdański  Polska
https://orcid.org/0000-0002-3901-7024