Czasopismo „Przekłady Literatur Słowiańskich” zostało założone przez profesor Bożenę Tokarzową w 2009 roku w Zakładzie Teorii Literatury i Translacji Instytutu Filologii Słowiańskiej na Wydziale Filologicznym Uniwersytetu Śląskiego (początkowo ukazywało się jako wydawnictwo ciągłe, a w 2012 roku zostało przekształcone w czasopismo). Od początku wydawcą czasopisma jest Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego. „Przekłady Literatur Słowiańskich” poświęcone są zagadnieniom przekładu artystycznego w ramach języków południowo- i zachodniosłowiańskich, widzianym w perspektywie teoretycznej, historycznoliterackiej i historycznokulturowej. Obejmuje zarówno rejestrację wydań i recepcji przekładów, jak również studia dotyczące:
1. specyfiki przekładu w granicach języków blisko spokrewnionych,
2. przekładu jednej kultury na drugą za pośrednictwem medium literatury,
3. roli przekładu w badaniach komparatystycznych i w studiach nad recepcją literatur słowiańskich w świecie,
4. zagadnień podejmowanych w najnowszych badaniach translatologicznych.

 

ISSN: 1899-9417 (Print) ISSN: 2353-9763 (Online) DOI: 10.31261/PLS


 
 

Modernizm w przekładzie CFP Issue 11/2021

2020-03-06

ZAPROSZENIE NA MIĘDZYNARODOWĄ KONFERENCJĘ PRZEKŁADOZNAWCZĄ NA TEMAT:

MODERNIZM W PRZEKŁADZIE (konferencja odbędzie się w czerwcu 2021 r., publikacja numeru tematycznego planowana jest w 2021 r., prace nad wydaniem numeru rozpoczną się na początku 2021 roku, artykuły można przesyłać do końca grudnia 2020 r.).

W badaniach nad modernizmem ostatnich kilkunastu lat refleksję nad ponadregionalnymi, ogólnoformacyjnymi znamionami europejskiego modernizmu wyraźnie przeciwważy nurt dociekań komparatystycznych zogniskowanych na lokalnej odrębności, prądowych i terminologicznych antynomiach oraz historyczno-kulturowej specyfice modernizmów regionalnych. „Zwrot transnarodowy”, który w badaniach nad modernizmem ogłosili Douglas Mao i Rebecca L. Walkowitz, nie tylko pozwolił włączyć w obszar uwagi badawczej heterogeniczne tradycje kulturowe, geopolityczne i historyczne, ale także udobitnił rolę przekładu w międzykulturowej ekspansji, cyrkulacji i transformacji modernistycznych idei, prądów, poetyk, stylów i gatunków. Znaczący wzrost zainteresowania problemami przekładu literackiego w badaniach porównawczych nad modernizmem ostatnich lat pozwala zdiagnozować na tym obszarze „zwrot translacyjny”. Przekład ujmowany jest nie tylko jako modus twórczej aktywności i jeden z dyskursów modernistycznej literatury, ale także jako manifestacja modernistycznej wrażliwości i samoświadomości kulturowej, a nawet podstawowa kategoria analityczna zdolna uchwycić specyfikę tej formacji historyczno-kulturowej i artystyczno-ideowej.

„Przekład modernistyczny” chcielibyśmy potraktować nie jako stabilny i wewnętrznie koherentny zespół wyznaczników, ściśle określony typ doświadczeń translatorskich lub zbiór kanonicznych tekstów, lecz raczej jako zestaw pytań i problemów wyłaniających się w różnojęzycznych badaniach porównawczych nad europejskimi modernizmami literackimi i w różnojęzycznych dyskursach przekładoznawczych. Zależy nam przede wszystkim na poszukiwaniu i porównywaniu możliwych odpowiedzi na pytania: „czym jest nowoczesność w przekładzie?”, „na czym polega modernistyczna rewolucja w rozumieniu przekładu?” na terenie różnych literatur narodowych i w odniesieniu do różnych europejskich paradygmatów modernizmu, a nie na budowaniu jednolitej, syntetycznej narracji spójnej z dotychczasowymi, przeważnie angloamerykańskimi propozycjami opisu „przekładu modernistycznego” (m.in. Steven G. Yao, Lawrence Venuti, Roxana Preda). Kluczową kwestią opisu modernizmu jest dla nas, zgodnie z postulatem Włodzimierza Boleckiego, rekonstrukcja wyznaczników nowoczesności jako paradygmatu obejmującego zjawiska nie tylko różnorodne i odmienne, ale także zasadniczo przeciwstawne i wykluczające się.

Celem konferencji jest konfrontacja rożnych sposobów rozumienia i teoretyzowania „nowoczesności w przekładzie” oraz różnorodnych modernistycznych praktyk przekładowych. Chcielibyśmy, by rozpoznania płynące z badań nad modernizmami w literaturach wschodnio-, środkowo- i południowoeuropejskich pozwoliły zrównoważyć i zrewidować dotychczasową charakterystykę „przekładu modernistycznego” z perspektywy modernizmu angloamerykańskiego.

 Zapraszamy do refleksji i dyskusji nad następującymi zagadnieniami:

  • rola przekładu literackiego w międzykulturowej ekspansji, cyrkulacji i transformacji modernistycznych idei, prądów, poetyk, stylów, gatunków, postaw twórczych, tematów,
  • przekład literacki jako integralna część modernistycznego programu artystycznej innowacji i kulturowej odnowy,
  • arcydzieła modernizmu literackiego w przekładzie,
  • realizacje modernistycznych idei i założeń artystycznych w przekładzie,
  • poetyki modernistyczne w przekładzie (poetyka historyczna przekładu),
  • modernistyczne modele przekładu literackiego i style translatorskie (poetyka, semantyka i retoryka przekładu),
  • modernistyczne koncepcje przekładu literackiego (teoria, sformułowana i implikowana poetyka przekładu, krytyka przekładu literackiego),
  • wyznaczniki „nowoczesności w przekładzie” wobec różnych paradygmatów modernizmu w literaturach narodowych,
  • modernistyczny imperatyw inwencyjności w przekładzie (zagadnienia przekładu eksperymentalnego),
  • definicja, zakres, walory operacyjne pojęcia „przekład modernistyczny”; kryteria definiowania „nowoczesności” w przekładzie,
  • przekład jako technika konstrukcyjna, chwyt kompozycyjny, strategia konceptualna, temat lub tryb lektury oryginalnej modernistycznej twórczości literackiej; zagadnienia wielojęzyczności w utworze literackim,
  • przekład jako manifestacja samowiedzy kulturowej, krytycznej samoświadomości i wrażliwości artystycznej modernizmu,
  • przekład jako metakategoria analityczna w badaniach porównawczych nad europejskim modernizmem,
  • teoretyczne języki opisu „przekładu modernistycznego” w przekładoznawstwie literacko-kulturowym.

Pozostajemy otwarci również na inne propozycje badawcze, związane z problematyką modernizmu w przekładzie literackim.

Zaproszenie kierujemy do przekładoznawców, kulturoznawców i literaturoznawców zainteresowanych problematyką przekładu modernistycznego w różnych językach i literaturach europejskich – nie tylko słowiańskich.

Szczegóły dotyczące opłaty konferencyjnej oraz miejsca i terminu obrad prześlemy osobom zainteresowanym udziałem w konferencji. Zgłoszenia prosimy przesyłać na adres: tamara.brzostowska@ibl.waw.pl oraz leszek.malczak@us.edu.pl. Po akceptacji tematu artykuły należy przesyłać do końca grudnia 2020 r.

 dr hab. prof. IBL PAN Tamara Brzostowska-Tereszkiewicz

Komitet Organizacyjno-Programowy Konferencji:

dr hab. prof. IBL PAN Tamara Brzostowska-Tereszkiewicz

prof. em. dr hab. Bożena Tokarz

dr hab. Leszek Małczak

dr Marta Buczek

dr Monika Gawlak

dr Katarzyna Majdzik Papić



  • BazHum
  • CEJSH - The Central European Journal of Social Sciences and Humanities
  • CEEOL - Central and Eastern European Online Library
  • IC Journals Master List
  • Scopus
  • ERIH Plus
  • PBN - Polska Bibliografia Naukowa
  • DOAJ

MNISW
40

ICV
95,66