Cicho sza. O (nie)ludzkim obliczu blokady Leningradu

Beata Pawletko
https://orcid.org/0000-0002-1430-1547


Abstrakt

The main aim of the article is to draw attention to a different hell than that of the Nazi concentration camps, namely, the cruel test of human possibilities, impulses, and reactions that was the Siege of Leningrad. Mass famine, which had a solid scientific basis and proved to be one of the most effective weapons of the 20th century, was again used there. The besieged man, left to his survival instinct, shows an only seemingly (in)human face, which is manifested in eating domestic animals but also in cannibalism (this was a taboo issue for many years). Fortunately, the horrific experiment conducted on the city’s inhabitants revealed also successful, even heroic, attempts to maintain humanity and dignity. One of these is surely the history of the Leningrad Zoo, which functioned as usual during the siege (except for the winter of 1941–1942). It demonstrates not only the importance of bonds between man and animal, but also confirms that, in the face of suffering, famine, and fear, all beings are equal. 


Słowa kluczowe

border situation; siege of Leningrad; famine; Leningrad Zoo; animal

Adamowicz Aleś, Daniił Granin. 1982. Księga blokady. Warszawa: Państwowy Instytut Wydawniczy, 37–40.

Adamowicz Aleś, Daniił Granin. 1982. Księga blokady…, 45–49.

Adamowicz Aleś, Danił Granin. 2011. W oblężonym Leningradzie. Dramatyczne wspomnienia. Warszawa: Wydawnictwo Bellona, 67.

Czermińska Małgorzata. 2011. O dwuznaczności sytuacji ofiary. W Kultura po przejściach, osoby z przeszłością. Polski dyskurs postzależnościowy – konteksty i perspektywy badawcze, 93. Kraków: UNIVERSITAS.

Domańska Ewa. 2009. Muzułman: świadectwo i figura. W Zagłada: współczesne problemy rozumienia i przedstawiania, 70. Poznań: Wydawnictwo Poznańskie Studia Polonistyczne.

Frankl Viktor E. 2014. Człowiek w poszukiwaniu sensu. Głos nadziei z otchłani Holokaustu. Warszawa: Wydawnictwo Czarna Owca, 52, 70.

Frejdenberg Olga, Borys Pasternak. 2014. Na całe życie: listy 1910–1954. Warszawa: Wydawnictwo Sedno, 299.

Józef Smaga. 1995. Tadeusz Borowski i Warłam Szałamow…, 205.

Koczyna Jelena. 2011. Dziennik czasu blokady. W Oblężone. Oblężone, 79. Warszawa: Ośrodek KARTA.

Krupiński Piotr. 2011. Marian Pankowski i Holocaust. Perspektywa entomologiczna. W Inne zwierzęta mają głos, 168. Toruń: Wydawnictwo Adam Marszałek.

Leociak Jacek. 2008. „Jeśli zdążę, napiszę apologię wszy. O insektach w tekstach Korczaka”. Res Publica Nowa 1: 88. Cyt. za Piotr Krupiński. Marian Pankowski…, 169.

Oblężone. 2011. Knyt Agnieszka (wyb., oprac. i red.) Warszawa: Ośrodek KARTA, 5.

Reid Anne. 2012. Leningrad. Tragedia oblężonego miasta 1941–1944. Kraków: Wydawnictwo Literackie, 297.

Sacha Magdalena. 2007. Ogród koncentracyjny. O historii ogrodu zoologicznego w obozie koncentracyjnym Buchenwald. W Bestie, żywy inwentarz i bracia mniejsi. Motywy zwierzęce w mitologiach, sztuce i życiu codziennym, 254. Opole: Wydawnictwo Uniwersytetu Opolskiego.

Smaga Józef. 1995. Tadeusz Borowski i Warłam Szałamow. W Literatura rosyjska. Nowe zjawiska. Reinterpretacje, 205. Katowice: Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego.

Tymieniecka-Suchanek Justyna. 2013. Literatura rosyjska wobec upodmiotowienia zwierząt. W kręgu zagadnień ekofilozoficznych. Katowice: Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego, 238, 241.

Żabińska Antonina. 2010. Ludzie i zwierzęta. Kraków: Wydawnictwo Literackie.


Opublikowane : 2015-12-23


PawletkoB. (2015). Cicho sza. O (nie)ludzkim obliczu blokady Leningradu. Zoophilologica, (1), 295-306. Pobrano z https://www.journals.us.edu.pl/index.php/ZOOPHILOLOGICA/article/view/4816

Beata Pawletko 
Uniwersytet Śląski  Polska
https://orcid.org/0000-0002-1430-1547

Dr, adiunkt w Zakładzie Historii Literatury Rosyjskiej Instytutu Filologii Wschodniosłowiańskiej Uniwersytetu Śląskiego. Autorka książki Josif Brodski i  Tomas Venclova wobec emigracji (Katowice 2005). Teksty publikowała m.in. w takich czasopismach jak „Akcent”, „Acta Polono-Ruthenica”, „Przegląd Rusycystyczny”, „Nowaja Polsza”. Jej zainteresowania badawcze skupiają się wokół literatury rosyjskiej XX i XXI wieku. Obecnie pracuje nad rozprawą habilitacyjną poświęconą blokadzie Leningradu i jej reprezentacjom w konfrontacji z innymi doświadczeniami granicznymi.