Zoopoetyka Iwana S. Szmielowa: obrazy zwierząt w małej prozie pisarza

Alfija Smirnowa
https://orcid.org/0000-0001-9198-548X


Abstrakt

W artykule omówiono specyfikę zoopoetyki I.S. Szmielowa we wczesnych utworach pisarza – Mój Mars (Мой Марс), Świetlista karta (Светлая страница), Mary (Мэри), a obrazy zwierząt przeanalizowano w kontekście literatury rosyjskiej przełomu XIX i XX wieku (Bystronogi L.N. Tołstoja, Kasztanka A.P. Czechowa, Biały pudel, Szmaragd A.I. Kuprina, Sny Czanga I.A. Bunina). Zoopoetyka Szmielowa opiera się na filozofii życia i śmierci, wolności i niewoli, związku świata przyrody ze światem dzieciństwa oraz wyraża się poprzez antropomorficzne wyobrażenie pojawiających się na kartach utworów pisarza licznych zwierząt (psychologizm, uduchowienie, wykorzystanie aparatu pojęciowego „dusza”, „fatum”, „miłość”, „moralność”, „litość”). Zwierzęta w prozie pisarza pełnią rolę swoistego papierka lakmusowego, ponieważ poprzez stosunek do nich poznaje się innych bohaterów utworów – dorosłych i dzieci.


Słowa kluczowe

zoopoetyka; zwierzę; antropomorfizm; proza; Szmielow

Bestiarij i stihii. Sost. A.L. Lʹvova. Moskva Intrada, 2013.

Bestiarnyj kod kulʹtury. Red. O.L. Dovgij. Moskva Intrada, 2015.

Bunin A.: Sny Čanga. V: I.A. Bunin: Sobranie sočinenij: v 6 tomah. T. 3. Moskva 1994.

Čehov, Anton Pavlovič. Kaštanka. W: A.P. Čehov: Polnoe sobranie sočinenij i pisem: v 30 tomah. T. 6. Moskva 1976.

Ivanova‑Kazas Olʹga: Mifologičeskaâ zoologiâ. Sankt‑Peterburg 2004.

Kuprin A.: Belyj pudelʹ. V: A.I. Kuprin: Sobranie sočinenij: v 6 tomah. T. 2. Moskva 1994.

Rudneva E.G.: Poèziâ i poètika detstva v tvorčestve I.S. Šmeleva. V: Poèziâ russkoj žizni v tvorčestve I.S. Šmeleva: Šmelevskie čteniâ 2007 i 2009 gg. Materialy Meždunarodnyh naučnyh konferencij. Moskva 2011.

Šmelev I.: Moj Mars. Moskva 1990.

Šmelev I.S.: Svetlaâ stranica. V: I.S. Šmelev: Sobranie sočinenij v pâti tomah. T. 8. (dop.): Rvanyj barin: Rasskazy. Očerki. Skazki. Moskva 2000.

Spiridonova L.A.: Hudožestvennyj mir I.S. Šmelëva. Moskva 2014.

Tolstoj L.N.: Holstomer. V: L.N. Tolstoj: Sobranie sočinenij v 12 tomah. T. 11. Moskva 1984.


Opublikowane : 2016-12-24


SmirnowaA. (2016). Zoopoetyka Iwana S. Szmielowa: obrazy zwierząt w małej prozie pisarza. Zoophilologica, (2), 13-21. Pobrano z https://www.journals.us.edu.pl/index.php/ZOOPHILOLOGICA/article/view/6163

Alfija Smirnowa 
Moskiewski Państwowy Uniwersytet Pedagogiczny  Polska
https://orcid.org/0000-0001-9198-548X

Alfia  Smirnowa  –  dr  hab.  nauk filologicznych,  prof.  Katedry Literatury  Rosyjskiej i Folkloru Moskiewskiego Państwowego Uniwersytetu  Pedagogicznego. Autorka  ponad 200 opublikowanych prac naukowych, m.in. książek „Не то, что мните вы, природа…”: русская натурфилософская проза 1960‑х – 80‑х годов (Волгоград 1995), rozpraw naukowych oraz podręczników akademickich: Русская натурфилософская проза второй половины ХХ века (Москва 2009); Русская проза второй половины ХХ века: вектор развития (Москва 2011); Литература русского зарубежья (1920– 1990) (Москва 2006), redaktor monografii Природные стихии в русской словесности (Москва 2015).