Zwierzęce cmentarze jako miejsca performansu kulturowego

Arkadiusz Kwiecień
http://orcid.org/0000-0002-0155-1344

Abstrakt

Using the tools and definitions provided by performance studies (Richard Schechner, Jon McKenzie, Erika Fischer-Lichte, Małgorzata Sugiera, Dariusz Kosiński and others) as well as by newer post-human turn (Ewa Domańska) the author analyses the phenomenon of burying domestic animals on sites located on the outskirts of populated areas (resembling the old cholera graveyards). Animal burial sites are denied the term ‘cemetery’ by official legislation which reserves the notion only for human necropolises. Almost every suggestion of establishing an animal cemetery in Poland is met with highly emotional reactions and protests. Itself being acts of social performance, the protests evoke burial as a social performance art, where the community participates in an event based on a standard Christian funeral ceremony. The unstandardized character of the animal’s funeral challenges this view. In the act of animal burial an oppressive gaze of a society is juxtaposed with an intimate one. The confrontation becomes a chance for the society for a self-reflection and transformation. Hence one may prove that the animal burials have a significant performative power and can have social and cultural impact.


Słowa kluczowe

performance studies; animal cemetery; performative turn; posthumanism; cultural performance

Bakke Monika. 2012. Bio-transfiguracje. Sztuka i estetyka posthumanizmu. Poznań: Wydawnictwo Naukowe UAM.

Baratay Éric. 2014. Zwierzęcy punkt widzenia. Gdańsk: Wydawnictwo w Podwórku.

Barbasz-Bielecka Anna. 2013. "Pogrzeb na żywo. O rytuale w mediach". Prace Etnograficzne 41 (2): 121-133.

Domańska Ewa. 2008. "Humanistyka nie-antropocentryczna a studia nad rzeczami". Kultura Współczesna 3: 13.

Fischer-Lichte Erika. 2008. Estetyka performatywności. Kraków: Księgarnia Akademicka.

Kosiński Dariusz. 2006. Słownik teatru. Kraków: Wydawnictwo Zielona Sowa.

Kosiński Dariusz. 2016. Performatyka W(y)prowadzenia. Kraków: Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego.

Lizak Agata. 2017. Postępowanie ze zwłokami zwierząt domowych w świetle prawa i relgii. W Zwierzę-Człowiek-Bóg, 120. Akademia Ignatianum w Krakowie, Wydawnictwo WAM.

McKenzie Jon. 2011. Performuj albo... Od dyscypliny do performansu. Kraków: Wydawnictwo Universitas.

Papuczys Jakub. 2015. Tour de France jako przedstawienie kulturowe. Kraków: Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego.

Pręgowski Michał Piotr. 2014. Największy, najukochańszy. Ostatnie pożegnania opiekunów z psami. W Pies też człowiek? Relacje psów i ludzi we współczesnej Polsce, 307. Wydawnictwo Naukowe Katedra.

Schechner Richard. 2006. Performatyka. Wstęp. Wrocław: Ośrodek Badań Twórczości Jerzego Grotowskiego i Poszukiwań Teatralno-Kulturowych.

Sugiera Małgorzata. 2010. "Performatywy, performanse i teksty dla teatru". Didaskalia, 10: 26.

ON-LINE:

Dzikowska Joanna. 2015. Na zwierzęcym cmentarzu. Pogrzeby z muzyką, przemowami, trumnami ze szkła. On-lie: http://wroclaw.wyborcza.pl/wroclaw/1,35771,17307767,Na_zwierzecym_cmentarzu__Pogrzeby_z_muzyka__przemowami_.html#ixzz4tbegW2QC [dostęp: 31.07.2018]

MAG/GP. 2016. "Chciałaby pani być pochowana między psami?". Cmentarz dla zwierząt obok parafialnego. On-line: http://www.tvn24.pl/katowice,51/myslowice-protest-przeciwko-budowie-cmentarza-dla-zwierzat,663452.html [dostęp 21.09.2017]

Metzner Iwona D. 2015. Niemcy: Możliwy pochówek z ukochanym kotem lub psem. On-line: http://www.dw.com/pl/niemcy-mo%C5%BCliwy-poch%C3%B3wek-z-ukochanym-kotem-lub-psem/a-18495273 [dostęp: 31.07.2018]

Szpunar Olga. 2017. Grzebaliska dla zwierząt w Krakowie brak. Przez protesty. Online: http://krakow.wyborcza.pl/krakow/1,44425,17799101,Grzebaliska_dla_zwierzat_w_Krakowie_brak__Przez_protesty.html [dostęp 21.09.2017]

Śledzianowski Jan. 2015. Fobie wobec ludzi i „ubóstwianie” zwierząt. On-lie: http://www.opoka.org.pl/biblioteka/P/PR/jednosc_dehumanizacja.html [dostęp 21.09.2017]


Opublikowane : 2019-12-25


KwiecieńA. (2019). Zwierzęce cmentarze jako miejsca performansu kulturowego. Zoophilologica, (5), 73-82. https://doi.org/10.31261/ZOOPHILOLOGICA.2019.05.07

Arkadiusz Kwiecień 
Uniwersytet Jagielloński  Polska
http://orcid.org/0000-0002-0155-1344

Arkadiusz Kwiecień – mgr, absolwent Wydziału Teatrologii Uniwersytetu Jagiellońskiego, zoopsycholog (ukończone studia podyplomowe w Szkole Głównej Gospodarstwa Wiejskiego w Warszawie), koordynator wolontariatu w schronisku dla bezdomnych zwierząt w Krakowie, maratończyk i triathlonista, weganin, bloger (www.skundlony.pl).