O utraconych kończynach węża, który kusił Ewę

Eric W.A. Mulder
https://orcid.org/0000-0002-7334-5881


Abstrakt

Istnieje wiele obrazów i rzeźb przedstawiających znany motyw z ogrodu Eden: uwodzenie Ewy. Zwierzę, które kusi Ewę w Księdze Rodzaju, pierwszej księdze Starego Testamentu, jest określane jako wąż. Nowoczesne znaczenie słowa “wąż” w dużej mierze uzależniło sposób przedstawienia tego zwierzęcia w sztuce. Jednak zgodnie z literalną interpretacją Księgi Rodzaju, przed oddaniem Ewie zakazanego owocu wąż musiał mieć kończyny. Wydaje się, że zmiana wyglądu węża jest sprzeczna z zapisem biblijnym, a nawet ewolucyjnym. Na dzień dzisiejszy ewolucja węży od czworonożnych przodków jest dobrze poznana na podstawie danych z zapisu kopalnego i odkryć w dziedzinie biologii molekularnej. Proces ostatecznej utraty kończyn i wydłużenia ciała u (proto -)wężów to świetny przykład ewolucji. Równie fascynującym jest to, że utrata nóg węża przyciągnęła uwagę starożytnej cywilizacji na Bliskim Wschodzie, która uważała, że jest to kara boska.


Słowa kluczowe

sztuka; uwodzenie Ewy; Księga Rodzaju (Stary Testament); żmija; wąż; ewolucja; utrata kończyn; wydłużenie ciała

Apesteguía, Sebastián, and Hussam Zaher. “A Cretaceous terrestrial snake with robust hindlimbs and a sacrum.” Nature, no 440(2006): 1037-1040.

Hebrew–English Bible. 1917. http://www.mechon-mamre.org/p/pt/pt0.htm.

Caldwell, Michael Wayne. “Without a leg to stand on”: on the evolution and development of axial elongation and limblessness in tetrapods.“ Canadian Journal of Earth Sciences, no. 40 (2003): 573-588.

Caldwell, Michael Wayne. Lee, Michael S.Y. “A snake with legs from the marine Cretaceous of the Middle East.” Nature, no. 386(1997): 705-709.

Caldwell, Michael Wayne, Randall Lawrence Nydam, Alessandro Palci, and Sebastián Apesteguía . „The oldest known snakes from the Middle Jurassic-Lower Cretaceous provide insights on snake evolution.” Nature Communications, no. 6 (2015). doi:10.1038/ncomms6996.

Davies, Graham. “Introduction to the Pentateuch. In The Oxford Bible Commentary. The Pentateuch. Edited by John Barton, and John Muddiman. Oxford: Oxford University Press, 2010: 16-52.

Dowling, Elizabeth, George Scarlett, ed. Encyclopedia of Religious and Spiritual Development. Thousand Oaks, CA/London/New Delhi: Sage Publications, 2006.

Fischer, Bonifatus. et al. Biblia sacra iuxta vulgata versionem. Stuttgart: Deutsche Bibelgesellschaft, 1984.

Gruber, Gabriele, Norbert Micklich, ed. Messel – Schätze der Urzeit. Darmstadt: Hessisches Landesmuseum, 2007.

Handford, Stanley Alexander, Mary Herberg. Langenscheidt’s Pocket Latin Dictionary. Latin–English, English–Latin. Maspeth, N.Y.: Langenscheidt Publishers, 1966.

Held, Lewis Jr. How the snake lost its legs. Curious tales from the frontier of evo-devo. Cambridge: Cambridge University Press, 2014.

Lee, Michael S.Y. “Molecular evidence and marine snake origins.” Biology Letters, no. 1(2005): 227-230.

Lee, Michael S.Y., and Michael Wayne Caldwell. “Adriosaurus and the affinities of mosasaurs, dolichosaurs, and snakes.” Palaeontology, no. 74(2000): 915-937.

Linnaeus, Carl. Systema naturae per regna tria naturae, secundum classes, ordines, genera, species, cum characteribus, differentiis, synonymis, locis. Ed. 10, Vol. 1. Stockholm: Impensis Direct. Laurentii Salvii 1758.

Martill, David M. Tischlinger, Helmut. Longrich, Nicholas R. “A four-legged snake from the Early Cretaceous of Gondwana.” Science, no. 349(2015): 416–419.

Nüsslein-Volhard, Christiane. Coming to life. How genes drive development. Carlsbad, CA: Kales Press, 2006.

Zug, George, Laurie Vitt, and Janalee Caldwell. Herpetology. An introductory biology of amphibians and reptiles. San Diego, San Francisco, New York, Boston, London, Sydney, Tokyo: Academic Press, 2001.


MulderE. (2017). O utraconych kończynach węża, który kusił Ewę. Zoophilologica, (3), 191-199. Pobrano z https://www.journals.us.edu.pl/index.php/ZOOPHILOLOGICA/article/view/7128

Eric W.A. Mulder 
Muzeum Natura Docet Wonderryck w Twente  Holandia
https://orcid.org/0000-0002-7334-5881

Zoolog, doktor PhD, kurator w Museum Natura Docet Wonderryck Twente, Denekamp (Niderlandy, www.wonderryck.nl). Jego główne kierunki badań to skamieniałości gadów, zwłaszcza mozazaurów, żółwi, elasmozaurów, krokodyli oraz dinozaurów późnokredowego wieku z Europy i New Jersey (USA). Członek zespołu redakcyjnego międzynarodowego czasopisma naukowego „Netherlands Journal of Geosciences”. Został odznaczony tytułem honorowego kuratora w Muzeum Historii Naturalnej w Maastricht. Interesuje się również ewolucyjną biologią oraz filogenetyką DNA i jest autorem ponad 50 naukowych publikacji. Najważniejsze z nich to: Mulder, E.W.A. 2001: Co‑ossified vertebrae of mosasaurs and cetaceans: implications for the mode of locomotion of extinct marine reptiles. Paleobiology 27: pp. 724–734; Mulder, E.W.A. 2003: Comparative osteology, palaeoecology and systematics of the Late Cretace‑ ous turtle Allopleuron hofmanni (Gray 1831) from the Maastrichtian type area. Publicaties van het Natuurhistorisch Genootschap in Limburg, Reeks XLIV (afl. 1): pp. 23–92; Mulder, E.W.A. 2004: Maastricht Cretaceous finds and Dutch pioneers in vertebrate palaeontology. In: Touret, J.L.R. & Visser, R.P.W. (eds): Dutch pioneers of the earth sciences: pp. 165–176. Royal Netherlands Academy of Arts and Sciences (KNAW), Amsterdam.