Deszcz przenika wszystko. O pocieszeniu

Tadeusz Sławek
https://orcid.org/0000-0002-7148-5063

Abstrakt

Wychodząc od wiersza Jaroslava Seiferta podejmujemy próbę namysłu nad smutkiem i możliwością pocieszenia. Przyjmujemy, że smutek jest ważnym wyposażeniem egzystencjalnym człowieka, niezbywalnym i nieuchronnym. Czym w takim razie jest pocieszenie? Szukamy odpowiedzi u Seneki i Cycerona, którzy opracowali swoje taktyki pocieszenia, dochodząc do Franza Kafki i jego krytyki pocieszenia – możliwego, lecz  będącego właściwie imitacją pociechy, bowiem rychło natrafiającego na granicę. Jedną z nich są praktyki życia społecznego w obrębie których możliwe jest pocieszenia będące mobilizacją do ich podtrzymania, lecz niedotykające smutku egzystencjalnego. Drugą jest język i jego również ograniczone możliwości w tym zakresie.


Słowa kluczowe

smutek; pocieszenie; pokrzepienie; język; praca

Augustyn, św. (1937): Państwo Boże. Przekł. anonimowy. Poznań.

Burton Robert (1948): The Anatomy of Melancholy. Vol. 1. London.

Cyceron (1963): Fragmenty „Pocieszenia”. Przeł. W. Kornatowski. W: Cyceron: Pisma filozoficzne. T. 4. Warszawa.

Kafka Franz (1991): Postanowienia. Przeł. A. Kowalkowski. W: F. Kafka: Nowele i miniatury. Gdynia.

Kafka Franz (2019): Prozy utajone. Przeł. Ł. Musiał. Warszawa.

Mizińska Jadwiga (2009): Filozofia pocieszenia. Kraków.

Pawlikowska-Jasnorzewska Maria (1926): Pocałunki. Warszawa.

Scheler Max (1994): Cierpienie, śmierć, dalsze życie. Przeł. A. Węgrzecki. Warszawa.

Seifert Jaroslav (1985): Pocieszenie. Przeł. L. Engelking. „Literatura na Świecie”, nr 3.

Seneka Lucjusz Anneusz (1963a): O pocieszeniu do Helwii. W: Idem: Dialogi. Przeł., wstępem poprzedził i przypisami opatrzył L. Joachimowicz. Warszawa.

Seneka Lucjusz Anneusz (1963b): O pocieszeniu do Marcji. W: Idem: Dialogi. Przeł., wstępem poprzedził i przypisami opatrzył L. Joachimowicz. Warszawa.

Pobierz

Opublikowane : 2021-05-28


SławekT. (2021). Deszcz przenika wszystko. O pocieszeniu. Fabrica Litterarum Polono-Italica, (3), 151-166. https://doi.org/10.31261/FLPI.2021.03.09

Tadeusz Sławek 
Uniwersytet Śląski w Katowicach (em.)  Polska
https://orcid.org/0000-0002-7148-5063