Ukryty, jawny, zdystansowany: Richarda Shustermana <i>The Adventures of the Man in Gold: Paths Between Art and Life. A Philosophical Tale</i>

(Recenzja w języku polskim)


Abstrakt

Proponowane tu omówienie książki Richarda Shustermana koncentruje się głównie na jej wymiarze literackim, stawiając pytania o gatunek tego tekstu i jego usytuowanie w kontekście tradycyjnych motywów tematycznych. Ową publikację można bowiem odczytywać jako przykład nie tylko opowiastki filozoficznej, lecz także fotoeseju ożywiającego tradycję paragone (rywalizacji obrazu ze słowem), bajki, romansu opartego na motywie poszukiwania i opowiadania fantastycznego, wykorzystującego motyw doppelgängera. Ten ostatni wątek został  zinterpretowany (między innymi) w kontekście eseju literaturoznawczego Shustermana "Wilde and Eliot” i jego spostrzeżeń na temat sposobów kształtowania własnego wizerunku publicznego przez obu autorów. Ponadto w przedstawianym omówieniu rozważa się relacje pomiędzy autorem tekstu, jego narratorem i bohaterem, podkreślając znaczenie ironii jako strategii, która zapobiega wzajemnemu utożsamieniu tych trzech postaci – pomimo tego, że sam tekst zawiera jawne wątki autobiograficzne. W konkluzji niniejsza interpretacja proponuje, by spojrzeć na postać człowieka w złocie – literackiego ingénu – jako na filozoficzne przeciwieństwo Rortiańskiej ironistki.


Słowa kluczowe

Richard Shusterman; somaestetyka; fotoesej; doppelgänger; ironia słów-kluczy

Botha, Catherine F. “Re-Thinking the Ego/Re-conceptualising Philosophy: Shusterman’s Man in Gold”. Pragmatism Today, vol. 8, no. 2/2017.

Budziak, Anna. “Antyesencjonalizm nietekstowy: o filozofii Richarda Shustermana”. Er(r)go. Teoria – Literatura – Kultura, (12), 2006, 9–24.

Budziak, Anna. “W stronę cielesności. Estetyka Richarda Shustermana”. Teksty Drugie, (99), 2006, 71–75.

Cohen, William A. “Willie and Wilde: Reading The Portrait of Mr. W. H.”. South Atlantic Quarterly, vol. 88, no. 1/1989.

Cortazar, Julio. “Aksololt”, w: Opowiadania, przeł. Zofia Chądzyńska. Warszawa: MUZA, 1994.

Koczanowicz, Dorota. “Sztuka i życie. Teoria estetyczna Richarda Shustermana”. W: Doświadczenie sztuki / sztuka życia. Wymiary estetyki pragmatycznej. Wrocław: Wydawnictwo Naukowe Dolnośląskiej Szkoły Wyższej, 2008.

Księżyk, Rafał. “Fantazja: osobowość fantastyczna”. Dwutygodnik, Cykl artykułów Fantazja. Filmoteka Narodowa – Instytut Audiowizualny. https://www.dwutygodnik.com/artykul/7015-fantazja-osobowosc-fantastyczna.html (16.11.2018).

Marino, Stefano. [Recenzja]. “Richard Shusterman (with Yann Toma), The Adventures of the Man in Gold/ Les Aventures de l’Homme en Or”, European Journal of Pragmatism and American Philosophy, vol. 9, no. 2/2017.

Mitek-Dziemba, Alina. “W stronę estetyzacji ponowoczesnej, czyli Richard Shusterman, 3.2. Starożytny pragmatyzm: życie estetyczne w warunkach demokracji”, w: Literatura i filozofia w poszukiwaniu sztuki życia: Nietzsche, Wilde, Shusterman. Katowice: Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego, 2011.

Rorty, Richard. Przygodność, ironia i solidarność, przeł. Wacław Popowski. Warszawa: Wydawnictwo W.A.B., 2009.

Shusterman, Richard. Praktyka filozofii, filozofia praktyki. Pragmatyzm a życie filozoficzne, przeł. A. Mitek. Kraków: Universitas, 2005.

Shusterman, Richard. “Genius and the Paradox of Self-Styling”, Performing Live: Aesthetic Alternatives for the Ends of Art. Ithaca–London: Cornell University Press, 2000.

Shusterman, Richard. “Fotografia jako proces performatywny”. W: Myślenie ciała. Eseje z zakresu somaestetyki, przeł. Patrycja Poniatowska. Warszawa: Instytut Wydawniczy Książka i Prasa, 2016.

Shusterman, Richard. “Somaesthetics and Care of the Self: The Case of Foucault”, The Monist. An International Journal of General Philosophical Inquiry, vol. 83, no. 4/2000.

Shusterman, Richard. “Somaesthetics: A Disciplinary Proposal”, Journal of Aesthetics and Art Criticism, vol. 57, no 3/1999.

Shusterman, Richard. The Adventures of the Man in Gold: Paths between Art and Life. A Philosophical Tale / Les aventures de l’homme en or. Passages entre l’art et la vie. Conte philosophique. Paris: Éditions Hermann, 2016.

Shusterman, Richard. “Wilde and Eliot”. T. S. Eliot Annual, no 1/1990, 117–144; T. S. Eliot and the Philosophy of Criticism, New York: Columbia University Press, 1988.

Snævarr, Stefán. “Shusterman and the Man in Gold”. The Nordic Journal of Aesthetics, no 54/2017.

Sztompka, Piotr. Socjologia wizualna. Fotografia jako metoda badawcza. Warszawa: PWN, 2012.

Wilde, Oskar. “Portret Pana W.H.”, przeł. Jadwiga Korniłowiczowa. W: Twarz, co widziała wszystkie końce świata; opowiadania, bajki, poematy prozą, eseje. Warszawa: PIW, 2011.

Wilde, Oskar. “Rybak i jego dusza”, przeł. Maria Feldmanowa. W: Twarz, co widziała wszystkie końce świata; opowiadania, bajki, poematy prozą, eseje. Warszawa: PIW, 2011.


Opublikowane : 2020-12-30


BudziakA. (2020). Ukryty, jawny, zdystansowany: Richarda Shustermana <i>The Adventures of the Man in Gold: Paths Between Art and Life. A Philosophical Tale</i&gt;. Er(r)go. Teoria - Literatura - Kultura, 2(41), 203- 215. https://doi.org/10.31261/errgo.7417

Anna Budziak  budziaka@gmail.com
Instytut Filologii Angielskiej, Wydział Filologiczny, Uniwersytet Wrocławski  Polska




Creative Commons License

Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Na tych samych warunkach 4.0 Miedzynarodowe.

"Er(r)go. Teoria - Literatura - Kultura" publikuje teksty wcześniej nieopublikowane na podstawie licencji Uznanie autorstwa-Na tych samych warunkach 4.0 Międzynarodowe (CC BY-SA 4.0).