"ER(R)GO" jest międzynarodowym czasopismem naukowym nawiązującym do kilkunastoletniej działalności interdyscyplinarnej grupy seminaryjnej o tej samej nazwie. Periodyk poświęcony jest przede wszystkim refleksji nad wytworami kultury współczesnej - także kultury popularnej - ze szczególnym naciskiem na zagadnienia teoretyczne i w najszerszym sensie z teorią związane. Tematyka obejmuje analizę zjawisk, dzieł, procesów kulturowych i literackich oraz ich uwarunkowań, analizę kontekstów je określających, zagadnienia metodologii badań literaturoznawczych i kulturoznawczych, analizę współczesnych tendencji w kulturze i ich założeń myślowych, zmiany paradygmatów teoretycznych i metodologicznych, analizę etycznych i aksjologicznych uwikłań prądów oraz zjawisk kulturowych i literackich, syntezy teoretycznoliterackie i kulturoznawcze, związki literatury z filozofią i innymi naukami. Istotny nacisk kładzie się na zagadnienia teoretycznoliterackie, przy czym literatura postrzegana jest w jej powiązaniach z kontekstami i procesami ogólnokulturowymi. Zadaniem pisma jest wypełnienie niszy między periodykami literaturoznawczymi i kulturoznawczymi oraz umożliwienie spotkania tych dwóch szerokich dziedzin w jednej przestrzeni czytelniczej. Ogólny tenor pisma należy określić jako interdyscyplinarny. Czasopismo finansowane jest z funduszu badań statutowych Instytutu Literaturoznawstwa Wydziału Humanistycznego Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach.

 "Er(r)go" uzyskało 70 punktów parametrycznych w wyniku przeprowadzonej w 2019 roku oceny i figuruje na liście czasopism punktowanych Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego. Od 2016 roku, nasze czasopismo indeksowane jest także w bazie ERIH+ i figuruje w Index Copernicus Journal Master List ze współczynnikiem wpływu ICV 2018: 63.64. Od roku 2020 indeksowane jest także w bazie Elsevier Scopus. Pragniemy też poinformować naszych Czytelników i Autorów, iż począwszy od numeru 40 (1/2020) „Er(r)go” stanie się pismem dwujęzycznym o zasięgu w pełni międzynarodowym: będziemy publikować materiały w języku polskim i angielskim. Czasopismo finansowane jest z funduszu badań statutowych Instytutu Literaturoznawstwa Wydziału Humanistycznego Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach. (WIĘCEJ o czasopiśmie...)

Zaproszenie do publikacji

Kolejny numer - 42 (1/2021) - maszyna/podmiot/władza

“Jedne maszyny utrzymują nas przy życiu, inne przybywają by nas zgładzić. […] Dają życie i je odbierają,” zauważa jedna z postaci w filmie Matrix: Rewolucje, ostatniej części trylogii, która u progu nowego stulecia wprowadziła do powszechnej świadomości niepokojące przeświadczenie, iż rzeczywistość jaką znamy kształtują poza-ludzkie siły, których rola dawno już przestała być wobec ludzkiej podmiotowości wtórna i służalcza.

                Paradygmat industrialny, postrzegający maszynę jako kluczowe narzędzie w realizacji post-oświeceniowego snu o stworzeniu ziemskiego raju, zasadził w zachodnim umyśle przekonanie o prymacie człowieka nad wytworami jego kultury. Jak się okazało, nad wyraz złudne. Dzisiejsze maszyny już nie tylko wyręczają nas w żmudnej misji czynienia sobie ziemi poddanej, ale przede wszystkim wyznaczają kontury naszego codziennego doświadczenia. A dzięki wynalazkowi Alana Turinga wyewoluowały w niewidzialne systemy przechowywania i cyrkulacji informacji definiując nas jako jednostki społeczne, które nie istnieją bez dziesiątek numerów określających naszą oficjalną tożsamość. Czule głaszczemy ich dotykowe ekrany i przechowujemy w nich najcenniejsze wspomnienia. Rozmawiamy z nimi ich językiem.

                Na tym jednak nie koniec – opleciony niewidzialną siecią połączeń wszystkiego ze wszystkim, oślepiony kakofonią obrazów i ogłuszony nieustanną lawiną informacji transmitowanych w czasie rzeczywistym (czy istnieje zatem czas nierzeczywisty, biegnący poza dozorem maszyn?), horyzont naszego doświadczenia ulega ciągłemu przyśpieszeniu, przypominając – jak ujął to William Gibson – „zwariowany eksperyment społecznego darwinizmu, zaprojektowany przez znudzonego badacza, bez przerwy wciskającego klawisz szybkiego przewijania”. Ale nawet tu maszyny i systemy nie kończą swojej narracji. Przeniesiony w zaklęte rewiry przestrzeni wirtualnej podmiot musi odnaleźć się wśród nich na nowo, algorytmizując swoje istnienie i nawiązując nowy rodzaj relacji, tym razem pozbawiony twarzy i dotyku, zamieniając rozmowę i dialog na komunikat i wiadomość, a wszystko to w otoczce pokusy, by wciąż na nowo definiować swoje post-ludzkie ja wśród nieskończonych rytuałów wirtualnych rezurekcji.

                Nie powinno więc dziwić, iż skonfrontowany z technologiczno-wirtualną machiną podmiot tonie w oceanie możliwości jakie się przed nim otwierają, stając się podmiotem terminalnym, punktem przecięcia niezliczonych sieci, które determinują niemal każdy jego ruch i większość myśli. Historia, jak zwykle, zatacza jednak ironiczne koło: uniwersyteckie miasto, w którym Wiktor Frankenstein w mrocznym laboratorium spełniał swoje marzenie o byciu bogiem, jest dziś siedzibą międzynarodowych koncernów, a główne motto jednego z nich pobrzmiewa dwuznacznie na bilbordach całego świata: „przewaga dzięki technice”… tylko czyja i nad kim?

Próbując zatem określić naturę i granice relacji/konfrontacji podmiotu z technologicznie uwarunkowaną rzeczywistością zachęcamy do nadsyłania publikacji zainspirowanych następującymi zagadnieniami:

  • reprezentacje technologii w literaturze/filmie/sztuce
  • technofobia/technofilia
  • kultura symulacji
  • rewolucja (post)industrialna/antropocen
  • algorytm/system/protokół
  • rzeczywistość wirtualna/cyberprzestrzeń
  • awaria/wypadek/katastrofa
  • płeć technologii/technologia płci
  • kontrola/opresja/dozór
  • sztuczna inteligencja/autonomia maszyny
  • technologia władzy/inżynieria społeczna
  • tożsamość terminalna
  • kultury i subkultury technologiczne
  • granice ciała/etyka modyfikacji
  • estetyka technologii
  • deus ex machina/machina ex deus

Teksty, wraz ze wszystkimi wymaganymi metadanymi, prosimy nadsyłać przez system OJS do dnia 30 czerwca 2020 roku, zgodnie z procedurą opisaną w zakładkach „O czasopiśmie” i „Przesyłanie tekstów”. Uwaga: zgłoszenia bez kompletnych metadanych będą odrzucane.

Kolejny numer – 43 (2/2021) auto/bio/grafia
Redakcja gościnna: John Matteson
(Numer angielsko-polski; nabór tekstów otwarty)

Moment, w którym żyjemy jest szczególnym „momentem tradycji”. W świecie schizofrenicznym – w rządzonym przypadkowością świecie intelektualnej i psychicznej fragmentacji, w którym autor został ogłoszony martwym, a „wyprodukowany” na styku kapitału i państwa podmiot walczy o byt – obserwujemy dynamiczne ożywienie działań podejmowanych w obszarze biografii i badań biograficznych. Niektórzy uczeni – jak Joanny Moulin – twierdzą, że „na przełomie wieków, zanim kurz po ‘wojnach teoretycznych’ zdążył opaść, odrodzenie się zainteresowania biografią można z łatwością interpretować jako opóźniony ‘antyteoretyczny zwrot’, jako swoistą reakcję na tendencje wcześniejsze”.[1] Inni, jak Eugenia Sojka, dostrzegają w renesansie literatury dokumentu osobistego wyjątkowy „moment etyczny”. Dopiero teraz bowiem, w pierwszych dziesięcioleciach XXI wieku, zakres tematyczny tej literatury poszerzył się na tyle, że zwracając głos podmiotowościom przez stulecia tłumionym w dyskursach kolonialnych, dokument osobisty może wreszcie oddać im sprawiedliwość, a warto przy tym zauważyć, że niektórzy biografowie czynią wysiłki, by wynieść uprawiany przez siebie gatunek ponad poziom rzemiosła i wprowadzić go w obieg intelektualny jako pełnoprawną formę sztuki literackiej – fuzję skrupulatnych badań, prozy artystycznej i głębokiej empatii. Jeszcze inni badacze, hołdując założeniom metodologicznego pluralizmu epoki poststrukturalnej, powracają do stanowisk krytycznych promowanych niegdyś przez uczonych Szkoły Genewskiej. Traktując narracje jako „wcielenia świadomości”, angażują się w intymne relacje z innymi podmiotami i dążą do tego by uwewnętrznić mentalne horyzonty tych, których życie podejmują się opisywać. Niezależnie od powyższego, (auto)biografia, którą wciąż jeszcze postrzega się przede wszystkim jako praktykę, nie doczekała się jeszcze własnego aparatu teoretycznego: przesuwając akcenty między teorią literatury, historią, socjologią i psychologią, studia biograficzne – interdyscyplinarne i wieloaspektowe – nadal opiera się teorii. Wychodząc od tej przesłanki, niniejszy tom Er(r)go ma na celu zestawienie głosów doświadczenia, tj. tekstów wybitnych praktyków biografii, z teoretyczną refleksją naukowców reprezentujących szeroką gamę dyscyplin humanistycznych. Serdecznie zapraszamy Państwa Autorów do nadsyłania tekstów podnoszących następujące kwestie:

  • Biografia a „Theorieresistenz”
  • Kiełkowanie poetyki (Auto)biografii
  • Biografia, (mikro)historia, mimesis
  • Pakty (auto)biograficzne / Relacje biograficzne
  • Biografia, tożsamość, jaźń
  • Life-Writing vs. bio-grafia: poststrukturalizm i dalej
  • Przedmiot biografii / biografia przedmiotu
  • Biografie inne niż ludzkie
  • Praktyka (auto)biografii a tradycja teoretyczna
  • Ewolucja gatunków biograficznych
  • Biografia wśród dyscyplin: w poszukiwaniu metodologii

Zanonimizowane teksty, zgodne z przewodnikiem stylu uzupełnione o wszystkie wymagane metadane, prosimy nadsyłać przez system OJS do dnia 31 października 2020 roku, zgodnie z procedurą opisaną w zakładkach „O czasopiśmie” i „Przesyłanie tekstów”. Uwaga: zgłoszenia bez kompletnych metadanych będą odrzucane.

[1] Joanny Moulin, “Introduction: Towards Biography Theory,” Cercles: Revue Pluridisciplinaire du Monde Anglophone (Université de Rouen, 2015), p. 3 < https://hal.archives-ouvertes.fr/hal-01078127v2/document>.

 

 

ISSN: 1508-6305 (Print) ISSN: 2544-3186 (Online) DOI: https://doi.org/10.31261/ERRGO


 
 


  • BazHum
  • CEJSH - The Central European Journal of Social Sciences and Humanities
  • CEEOL - Central and Eastern European Online Library
  • ERIH Plus
  • IC Journals Master List
  • PBN - Polska Bibliografia Naukowa
  • Scopus

MNISW
70

ICV
63.64