Er(r)go. Teoria - Literatura - Kultura; teoria literatury, teoria kultury, filozofia, humanistyka

„Przepisywanie” dramatu jako przykład transferu literackich mitów


Abstrakt

Artykuł traktuje o zjawisku „przepisywania” klasycznych tekstów jako tendencji charakterystycznej dla dramaturgii drugiej połowy XX wieku, ściśle związanej z przemianami na gruncie literatury oraz zmianą paradygmatu w zakresie sztuk widowiskowych. Jako praktyka dramatopisarska „przepisywanie” polega na reinterpretacji i rekontekstualizacji utrwalonych kulturowo mitów literackich, dzięki czemu mogą one odsłonić całkiem nowe znaczenia. Dochodzi tu zatem do swoistego transferu pierwotnego tekstu do nowej rzeczywistości społecznej, historycznej i kulturowej, którego celem staje się poszukiwanie punktów stycznych między tradycją a współczesnością. Powyższe zjawisko zobrazowane zostaje na przykładzie tekstów dwóch współczesnych dramatopisarzy: Heinera Müllera i Piera Paolo Pasoliniego.

 


Słowa kluczowe

przepisywanie, transfer, mit literacki, dramat XX wieku, Heiner Müller, Pier Paolo Pasolini

Bal Ewa. 2007. Cielesność w dramacie. Teatr Piera Paola Pasoliniego i jego możliwe kontynuacje. Kraków: Księgarnia Akademicka.

Bal Ewa. 2007. Tableauxvivants. Sceny z życia obrazów. W Pilades. Calderon, 8-27. PangaPank.

Barth John, 1983. Literatura wyczerpania.W Nowa proza amerykańska, 38-54. Czytelnik.

Barthes Roland. 1999. „Śmierć autora”. Teksty Drugie 1/2 (54/55): 247-251.

Blasi Luca Di, Gragnolati Manuele, Holzhey Christoph (eds.). 2012. The Scandal of Self-Contradiction: Pasolini’s Multistable Subjectivities, Traditions, Geographies. Berlin-Vienna: Turia + Kant.

FigzałMagdalena. 2011. „O postaciach dramatycznych w sztukach Piera Paola Pasoliniego”. Tematy z Szewskiej 2 (6): 187-191.

FigzałMagdalena. 2013. Nie rozpoznaję siebie w nikim innym – figura odmieńca w dramatach Piera Paola Pasoliniego. W Wynaturzenie. Literatura, kultura, język, translatoryka, 75-80. Wydawnictwo Uniwersytetu Gdańskiego.

Friedman Dan (ed.). 2007. The Cultural Politics of Heiner Müller. Newcastle: Cambridge Scholars Publishing.

Kalb Jonathan. 1998. The Theatre of Heiner Müller. Cambridge: Cambridge University Press.

Müller Heiner. 1985. „Gnijący brzeg Materiały do Medei Krajobraz z Argonautami”. Literatura na Świecie 4: 183-191.

Müller Heiner. 2000. Makbet. HamletMaszyna. Anatomia Tytusa. Kraków: Księgarnia Akademicka.

NicolaescuMădălina 2016. „Re-Working Shakespeare: HeinerMüller’sMacbeth”. American, British and Canadian Studies: 119-131.

Thies-Lehmann Hans. 2004. Teatr postdramatyczny. Kraków: Księgarnia Akademicka.

SugieraMałgorzata. 2000. No more heros / No more shakespearos. W Makbet. HamletMaszyna. Anatomia Tytusa, 7-21. Księgarnia Akademicka.

Pasolini Pier Paolo. 2007. „Manifesto for a New Theatre”. PAJ: A Journal of Performance and Art vol. 29, no 1: 126-138.

Pasolini Pier Paolo. 2007. Pilades. Calderon. Kraków: PangaPank.

Rorty Richard. 1999. Badanie jako rekontekstualizacja: antydualistyczne ujęcie interpretacji. W Obiektywność, relatywizm i prawda. Pisma filozoficzne. Tom I, 141-167. Aletheia.

Ruta-Rutkowska Krystyna. 2007. „Czym jest teatr postdramatyczny”. Teatr 1.

Valentini Valentina. 2018. New Theatre in Italy: 1963–2013. London-New York: Routledge.

Walerich-Szymani Ewa. 2004. Godzina aktora. Kraków: Księgarnia Akademicka.


Opublikowane : 2019-12-16


Figzał-JanikowskaM. (2019). „Przepisywanie” dramatu jako przykład transferu literackich mitów. Er(r)go. Teoria - Literatura - Kultura, (39), 25-38. https://doi.org/10.31261/errgo.7649

Magdalena Maria Figzał-Janikowska  magdalena.figzal@us.edu.pl
Uniwersytet Śląski w Katowicach  Polska




Creative Commons License

Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Na tych samych warunkach 4.0 Miedzynarodowe.

"Er(r)go. Teoria - Literatura - Kultura" publikuje teksty wcześniej nieopublikowane na podstawie licencji Uznanie autorstwa-Na tych samych warunkach 4.0 Międzynarodowe (CC BY-SA 4.0).