CFP: Mury (2021/2)

2020-04-24

Figura murów budzi złe skojarzenia: jest synonimem oddzielenia, zamknięcia, izolacji i segregacji. Ich budowanie i burzenie urasta do symbolicznego wydarzenia, zawsze znaczącego w dziejach danej społeczności i dlatego chętnie odnotowywanego w literaturze i sztukach wizualnych. Trwanie społecznego życia podzielonego na strefy za murami i poza murami także należy do kulturowego fenomenu, któremu uważnie przyglądają się antropolodzy i socjolodzy. Naukowe i artystyczne napięcie zogniskowane wokół figury murów (ich budowania, burzenia oraz wyznaczania reguł życia polityczno-społecznego) ma najczęściej charakter dokumentacyjny, stąd reportażowy wydźwięk większości artystycznych rejestracji takich wydarzeń. Gdy jednak przyjrzeć się bliżej sprawozdaniom, foto-relacjom i różnym formom archiwizacji przełomowego momentu, to okaże się, że niosą one zawsze element inscenizacji, artystycznej kalkulacji oraz fabulacji. Chcemy zatem zapytać o to, w jaki sposób kształtowana jest narracja o powstawaniu/burzeniu murów; jakie media odgrywają w niej decydującą rolę, jak fabrykowana jest pamięć o takich przełomowych wydarzeniach, w jaki sposób radzi sobie z nimi jednostka, jak opisywane są strefy konfliktu.

CFP: Literatury mniejsze (2021/1)

2020-04-24

Koncepty literatur mniejszych od dawna budzą sporo emocji. Wiążą bowiem literaturę z mniejszością, rewolucyjnością, materialnością i politycznością. Przywołując mniejszość, niekoniecznie mamy na myśli literaturę regionów i języków nieoficjalnych, marginalnych, nieuznawanych przez państwowe ustawodawstwo, ale z pewnością i na nie pragniemy zwrócić uwagę. Deleuze i Guattari, najbardziej dyskutowani kodyfikatorzy tego określenia, piszą o deterytorializacji dominujących znaczeń, jakiej dokonują eksperymentalnie zorientowane literatury mniejsze. „Literatura mniejsza nie jest literaturą jakiegoś mniejszego języka, ale taką, którą jakaś mniejszość tworzy w języku oficjalnym [majeure]” (Deleuze i Guattari 2016, 84). I choć koncentrują się oni na pisarzach uznanych (Franz Kafka, Samuel Beckett, James Joyce), to wartością ich typologii jest możliwość przyjrzenia się skomplikowanym relacjom między centrum a peryferiami. Napięcie estetyczne i polityczne między mniejszościowym a większościowym, partykularnym a uniwersalnym, jednostkowym i wspólnotowym w zasadniczy sposób buduje koncepcje literatur mniejszych.

CFP: Zaangażowani i rewolucyjni (2020/2)

2020-04-24

Kolejny numer „Śląskich Studiów Polonistycznych” zamierzamy poświęcić zagadnieniu rewolucyjnego zaangażowania w zmianę rzeczywistości. W kontekście literatury i sztuki takie zagadnienie wymaga przyjęcia przynajmniej podwójnej optyki: sprawdzającej możliwości samego medium artystycznego oraz sprawdzającej możliwości działań rewolucyjnych dziś.