O sposobach finalizowania przez Jana Kochanowskiego poszczególnych segmentów własnej twórczości – nowe spojrzenie na problem tzw. architektury Fraszek

Radosław Rusnak
https://orcid.org/0000-0002-8669-5258

Abstrakt

The article constitutes an attempt at elaborating upon a distinguishable type of text composition appearing in the parts that conclude individual books of Jan Kochanowski’s Fraszki. What is especially emphasized by the author of the article is a peculiar, in terms of convention, way of crowning the collection by two epigraphs whose character is obviously obscene: Marcinowa powieść (III 85) and O flisie (III 86). In the light of the argumentation presented, the sense of the poets’ concept implemented therein should be sought in a much dichotomous relationship between the two said fraszkas and the preceding poem Na słup kamienny (III 84), but also in the figure of achieving a defined aim, which appears in both the fraszkas. The author of the article also considers some correspondences occurring between the fraszka O flisie and the pieces Na most warszewski (II 106–108) and the elegy III 15.


Słowa kluczowe

fraszka; Fraszki; Elegii ksiąg czworo; Jan Kochanowski

Barłowska Maria, 2014: „Marcinowa powieść” – głos oddany. W: Dobrym towarzyszom gwoli. Studia o „Foriceniach” i „Fraszkach” Jana Kochanowskiego. Red. naukowa Roman Krzywy, Radosław Rusnak. Warszawa: Wydawnictwa Wydziału Polonistyki Uniwersytetu Warszawskiego.
Bieńkowski Tadeusz, 1978: Pisarze staropolscy wobec problemów cywilizacji. W: Problemy literatury staropolskiej. Seria 3. Red. Janusz Pelc. Wrocław: Zakład Narodowy im. Ossolińskich–Wydawnictwo IBL PAN.
Buchwald-Pelcowa Paulina, 1991: Dzieje wydań tekstu „Fraszek” Jana Kochanowskiego od XVI do XVIII wieku. W: Problemy edytorskie literatur słowiańskich. T. 1. Red. Janusz Pelc, Paulina Buchwald-Pelcowa. Wrocław: Zakład Narodowy im. Ossolińskich.
Frost Robert, 2018: Oksfordzka historia unii polsko-litewskiej. T. 1: Powstanie i rozwój 1385–1569. Przeł. Tomasz Fiedorek. Poznań: Dom Wydawniczy Rebis.
Głombiowska Zofia, 1988: Łacińska i polska muza Jana Kochanowskiego. Warszawa: Instytut Wydawniczy Pax.
Głombiowska Zofia, 2008: Indeks wyrazów i form. W: Jan Kochanowski: Carmina Latina / Poezja łacińska. Cz. 2. Oprac. Zofia Głombiowska. Gdańsk: Wydawnictwo Uniwersytetu Gdańskiego.
Głombiowska Zofia, 2013: Komentarz. W: Jan Kochanowski: Carmina Latina / Poezja łacińska. Cz. 3. Oprac. Zofia Głombiowska. Gdańsk: Wydawnictwo Uniwersytetu Gdańskiego.
Hone Michael, 2017: Phallus: The History of an Obsession. [s.l.]: Create- Space Independent Publishing Platform.
Kochanowski Jan, 1952: Dzieła polskie. T. 1. Oprac. Julian Krzyżanowski. Warszawa: Państwowy Instytut Wydawniczy.
Kochanowski Jan, 1955: Dzieła polskie. T. 3. Oprac. Julian Krzyżanowski. Warszawa: Państwowy Instytut Wydawniczy.
Kochanowski Jan, 1972: Treny. Oprac. Janusz Pelc. [BN I 1]. Wrocław: Zakład Narodowy im. Ossolińskich.
Kochanowski Jan, 1991: Fraszki. Oprac. Janusz Pelc. Wrocław: Zakład Narodowy im. Ossolińskich.
Koehler Krzysztof, 2001: Fraszki. W: Lektury polonistyczne. Jan Kochanowski. Red. Albert Gorzkowski. Kraków: Universitas.
Kotarska Janina, 1989: „Nieubłagana Wisło, próżno wstrząsasz rogi”. W: Jan Kochanowski. Interpretacje. Red. Jan Błoński. Kraków: Wy- dawnictwo Literackie.
Krzywy Roman, 2012: Cielesność, rozterki cenzorskie i „humanitas”. O fraszkach nieprzystojnych Jana Kochanowskiego. „Litteraria Copernicana”, [T.] 1 (9).
Krzywy Roman, 2014: Epigramatyczne księgi mistrza z Czarnolasu. W: Dobrym towarzyszom gwoli. Studia o „Foriceniach” i „Fraszkach” Jana Kochanowskiego. Red. naukowa Roman Krzywy, Radosław Rusnak. Warszawa: Wydawnictwa Wydziału Polonistyki Uniwersytetu Warszawskiego.
Pelc Janusz, 1991: Wstęp. W: Jan Kochanowski: Fraszki. Oprac. Janusz Pelc. Wrocław: Zakład Narodowy im. Ossolińskich.
Rusnak Radosław, 2019: Idea unii polsko-litewskiej w twórczości Jana Kochanowskiego. „Tematy i Konteksty”, [nr] 9 (14).
Trencsényi-Waldapfel Imre, 1967: Mitologia. Z węgierskiego tłum. Jan Ślaski. Warszawa: PWN.
Walecki Wacław, oprac., 2008: Ioannes Cochanovius. Pisma łacińskie oprac. Zespół pod kierunkiem Wacława Waleckiego. Kraków: Collegium Columbinum.
Wierzbicka-Trwoga Krystyna, 2015: Kompozycje cykliczne w poezji Jana Kochanowskiego. W: Wiązanie sobótkowe. Studia o Janie Ko- chanowskim. Red. Estera Lasocińska, Wiesław Pawlak. Warszawa: Wydawnictwo IBL PAN.
Pobierz

Opublikowane : 2019-12-28


RusnakR. (2019). O sposobach finalizowania przez Jana Kochanowskiego poszczególnych segmentów własnej twórczości – nowe spojrzenie na problem tzw. architektury Fraszek. Śląskie Studia Polonistyczne, 14(2), 11-25. https://doi.org/10.31261/SSP.2019.14.01

Radosław Rusnak  rrusnak@uw.edu.pl
Uniwersytet Warszawski  Polska
https://orcid.org/0000-0002-8669-5258