Kolejny numer – 46 (1/2023) – blizna/skaza/choroba

2020-08-09

Kolejny numer – 46 (1/2023) – blizna/skaza/choroba

Uzbrojona w niespotykane dotąd metody transmisji, jakie umożliwia zglobalizowana rzeczywistość, pandemia Covid-19 gwałtownie przedefiniowała ramy świata, który zdawał się otwierać u progu trzeciej dekady XXI wieku. Społeczne, polityczne i kulturowe przemiany, do jakich doprowadziło przełamanie bariery gatunkowej przez jeden z niezliczonych patogenów, z którymi koegzystujemy, unieważniły szerokie spektrum reprezentacji czy społecznych wyobrażeń epidemicznych, inspirowanych relacjami historycznymi i popkulturą ostatnich kilkudziesięciu lat, w ramach których widmo pandemii miało przyjąć formę efektownej narracji eschatologicznej. Co ważniejsze jednak, podważyły one także binarność zdrowia i choroby w momencie, gdy każdy i każda z nas staje się osobą potencjalnie zarażoną.

To właśnie dekonstrukcja tej opozycji, oddziedziczonej po XVIII- i XIX-wiecznych przemianach biopolitycznych, okazuje się nie tylko codziennym doświadczeniem „życia w pandemii”, ale także kategorią krytyczną kluczową dla odczytania ciała, jego słabości, niedoskonałości, blizn i skaz w momencie, gdy jest ono coraz częściej zapośredniczone przez swoją własną kruchość, niedookreślenie i odsłonięcie. Jednocześnie taka kategoria mogłaby funkcjonować także jako zaczątek dyskursu nad społecznymi, politycznymi i kulturowymi widmami minionego wieku. Doświadczenie dwóch wojen światowych, Holokaustu, dekolonizacji, zimnowojennych przewrotów, czy licznych mikrohistorii wpisanych w każde z powyższych, konstytuuje ten czas jako stulecie wciąż zabliźniających się ran.

Refleksja literacka i kulturowa nie tylko wykształciła w ostatnim czasie ogromną liczbę precyzyjnych i skutecznych narzędzi teoretycznych pozwalających dostrzegać, jak rana zasklepia i zabliźnia się poprzez tekst. Ona sama rozwijała się także poprzez cierpienie i chorobę. Dżuma, syfilis, gruźlica, choroby nowotworowe, AIDS towarzyszyły przemianom literackim i kulturowym, dając się przekształcać w zawiłe i rozległe tropy. Czy jednak, w perspektywie ostatnich przemian, nie należy stale przypominać słów Susan Sontag, według której „[c]horoby zawsze wykorzystywane były jako metafory wzmacniające oskarżenia społeczeństwa o korupcję czy niesprawiedliwość” (Susan Sontag, Choroba jako metafora)?

W ramach krytycznego namysłu nad problemem blizn, skaz i chorób zapraszamy do nadsyłania publikacji zainspirowanych następującymi zagadnieniami:

  • kulturowe reprezentacje zdrowia, choroby, plag
  • choroba i literatura
  • imaginaria ran i blizn
  • okaleczenie jako kategoria kulturowa
  • podmiotowość w słabości
  • ciała poranione, umęczone, zdegenerowane
  • traumy indywidualne i międzygeneracyjne
  • podmiotowość i immunizacja
  • biopolityka, nekropolityka i tanatopolityka
  • choroby cywilizacyjne a choroba cywilizacji
  • dyskursy medyczne, pseudomedyczne i paramedyczne w kulturze
  • psychiatria i antypsychiatria
  • hipochondria i symulacja
  • autoimmunologia

Teksty, wraz ze wszystkimi wymaganymi metadanymi, prosimy nadsyłać przez system OJS do dnia 31 marca 2022 (lecz nie wcześniej niż 1 stycznia 2022), zgodnie z procedurą opisaną w zakładkach „O czasopiśmie” i „Przesyłanie tekstów”.